Język polski /

Biblia podstawowe informacje

Biblia podstawowe informacje

 1. Biblia jest świętą księgą, zbiorem prawd objawionych i przykazań uczących jak żyć. Stała się ona jednocześnie
źródłem motywów dla pokole

Biblia podstawowe informacje

user profile picture

ZeroHeroNotes

282 Followers

Udostępnij

Zapisz

1026

 

1/2/3

Notatka

Wprowadzenie Stary testament - Księga rodzaju - Księga Hioba - Księga Koheleta - Pieśń nad pieśniami - Ksiega psalmów Nowy testament - Apokalipsa św. Jana

Nie ma nic odpowiedniego? Sprawdź inne przedmioty.

1. Biblia jest świętą księgą, zbiorem prawd objawionych i przykazań uczących jak żyć. Stała się ona jednocześnie źródłem motywów dla pokoleń artystów, literatów i filozofów. Pisana była w różnych językach przez wielu autorów. 2. Nazwa ,,Biblia" pochodzi od greckiego słowa ,,biblios", które początkowo oznaczało łodygę papirusu. Z czasem ,,biblios" zaczęło donosić się do zwoju papirusu, czyli księgi. Dosłowie ,,biblia" znaczy więc księgi. 3. Biblię (Pismo Święte) dzieli się na: a) Stary Testament - zbiór pism judaistycznych i obejmuje 46 ksiąg b) Nowy Testament - zbiór pism chrześcijańskich, obejmuje 27 ksiąg 4. Ze względu na treść księgi biblijne dzieli się na a) księgi historyczne poemat epicki, saga rodowa, zbiór praw, opowiadanie historyczne, kronika, nowela dydaktyczna b) księgi mądrościowe (dydaktyczne) przysłowie, dialog i monolog filozoficzny, przypowieść, psalm c) księgi prorockie wyrocznia, kazanie, list, apokalipsa Gatunek Przypowieść (parabola) Antyk - Biblia 5. Charakterystyka wybranych gatunków biblijnych i odniesień do nich w późniejszej literaturze Psalm Wprowadzenie Apokalipsa Kazanie Pieśń Hymn 6. Styl biblii Charakterystyka Opowieść posiadająca znaczenie dosłowne oraz głębsze, alegoryczne lub symboliczne i odnoszące się do pojęć. Służą do prezentacji ogólniejszej myśli. Charakter moralistyczny Utwór poetycki o charakterze modlitewno-hymnicznym, silnie zrytmizowany. Opisuje tajemnice czasów ostatecznych i wyjaśniający sens dziejów Funkcja nauczająca, poświęcona objaśnieniom prawd religijnych i problematyki moralnej a) występowanie symboli b) podniosły, patetyczny styl c) oddziałuje na emocje Poemat liryczny o tematyce miłosnej Utwór liryczny o charakterze pochwalnym d) forma nakazu, apelu, upomnienia wyrażone w zdaniach rozkazujących i apostrofach e)...

Więcej zabawy podczas nauki z nami

Pomoc w odrabianiu zadań domowych

Dzięki funkcji zadawania pytań możesz w każdej chwili zadać pytanie i uzyskać odpowiedź od innych uczniów.

Ucz się razem z innymi

Dzięki Knowunity otrzymujesz materiały do nauki od innych w nowoczesny i wygodny sposób, aby jak najlepiej się uczyć. Tutaj uczniowie dzielą się swoją wiedzą, wymieniają się pomysłami i pomagają sobie nawzajem.

Bezpieczne i sprawdzone

Niezależnie od tego, czy chodzi o streszczenia, ćwiczenia czy notatki, Knowunity gromadzi wszystkie treści i tworzy bezpieczne środowisko nauki, do którego dziecko może mieć dostęp w dowolnym momencie.

Pobierz aplikację

Alternatywny zapis:

prostota składniowa - wiele zdań wielokrotnie złożonych 7. Stylizacja biblijna – zabieg literacki, polegający na celowym naśladowaniu cech stylu biblijnego. Zabieg ten ma na celu uwznioślenie tekstu, ale może być wykorzystywany w celu parodystycznym. 8. Funkcje biblii Sakralna - Święta Księga, która pochodzi od samego Boga Poznawcza ponadczasowe rady, które pozwalają znaleźć szczęście uczy miłości, rozsądku, - wyznacznik dobra i zła - podaje zasady moralne ludzi, podejmowania dobrych decyzji którzy chcą służyć Bogu opisana jest w niej duża część historii ludzkości ich zwyczaje i wierzenia - skarbnica inspiracji i motywów Estetyczna zbiór różnych gatunków literackich współcześnie przełożone są językiem uroczystym i pięknym zrozumiałym dla czytelnika 9. Uniwersalizm przypowieści - przypowieści są ponadczasowe. Uczą one zasad moralnych, które z biegiem czasu nie zmieniają się. Mówią o miłości, dobru i prawdzie obecne w życiu człowieka współczesnego jak i starożytnego. 10. Związki frazeologiczne z biblii (biblizmy): a) alfa i omega - początek i koniec b) wdowi grosz - przedmiot posiadający małą wartość, ale ofiarowany komuś staje się symbolem wielkiego osobistego wyrzeczenia c) zakazany owoc - coś niedozwolonego d) egipskie ciemności – ciemności nieprzeniknione e) wieża Babel - symbol zamętu, zamieszania f) plagi egipskie - bardzo surowa kara g) hiobowa wieść – bardzo zła wiadomość h) syn marnotrawny - osoba, która popełniała błędy, ale się opamiętała i) rzeź niewiniątek – wydarzenie, w wyniku którego cierpiały niewinne osoby j) droga krzyżowa - życie człowieka cierpiącego 11. Najważniejsze przełożenia biblii: a) Septuaginta (III-II w. p.n.e.) – przekład Starego Testamentu na język grecki b) Wulgata (IV-V w. n.e.) – przekład całej Biblii na łacinę c) Biblia Jakuba Wujka (1599r.) - przekład na język polski d) Biblia Tysiąclecia (1965r.) – przekład na język polski 12. Motywy w Biblii a) Motyw raju w Biblii Rajem jest Eden miejsce dane człowiekowi przez Boga i utracone na skutek popełnienia grzechu. Znaczenie: idealne miejsce dla ludzi, utracone z winy człowieka, nieustannie poszukiwane b) Motyw niezawinionego cierpienia pojawia się w Biblii jako: - ofiara Abrahama, który chciał poświęcić życie syna Izaaka, aby pokazać posłuszeństwo Bogu, - cierpienie Hioba - poddany próbie wierności - męka i śmierć Jezusa na krzyżu Znaczenie: cierpienie jako próba, droga do zbawienia c) Kara za grzechy pojawia się w Starym i Nowym Testamencie w odniesieniu do: - grzechu Adama i Ewy - zerwanie zakazanego owocu, kara - wygnanie z raju - Kaina, syn Adama i Ewy, który zabija swojego brata Abla i za kare zostaje tułaczem, - zniszczenie Sodomy i Gomory - kara za rozpustę i nieprzestrzeganie boskiego prawa - potop jako kara za zepsucie świata i niegodziwość ludzi Znaczenie: kara jako konsekwencja złamania Boskiego nakazu, sprawiedliwość wymierzona w zło d) Motyw wędrówki w Biblii: - wyjście Izraelitów z Egiptu - ucieczka Maryi i Józefa do Egiptu - wędrowne nauczanie Jezusa w Galilei - ostatnia wędrówka Jezusa przez ulice Jerozolimy na Golgotę - Podróże apostołów głoszących naukę Jezusa Znaczenie: poszukiwanie miejsca na ziemi, dążenie do zbawienia (pobyt na ziemi jest wędrówką, której celem jest niebo), gromadzenie doświadczeń, życie człowieka jako wędrówka ku śmierci e) Motyw apokalipsy w Biblii odnosi się do Apokalipsy św. Jana Księga zawiera proroctwo dotyczące końca świata, ukazuje dzieje ludzkości i Kościoła w serii symbolicznych obrazów. Jest w niej mowa o zagładzie świata, sądzie ostatecznym i Nowym Jeruzalem Znaczenie: obraz zagłady, nieuchronny koniec, świat po zagładzie Biblia Stary testament Stary Testament obejmuje księgi biblijne wspólne dla chrześcijaństwa i judaizmu. Opowiadają one o czasach od powstania świata i człowieka, przytaczając historię Narodu Wybranego od początków jego istnienia do czasów, w których żył Jan Chrzciciel. 1. Księga Rodzaju Zawartość Księgi rodzaju a) Opis stworzenia świata Według Księgi Rodzaju Bóg stworzył świat w siedem dni: - 1 dzień - stworzenie nieba i ziemi, stworzenie światła (dzień) i oddzielenie jej od mroku (nocy), - 2 dzień - oddzielenie wód górnych - Niebo od wód dolnych, - 3 dzień - oddzielenie suchej ziemii od wód, czyli morza. Stworzenie roślinności, - 4 dzień - stworzenie ciał niebieskich, - 5 dzień - stworzenie zwierząt wodnych i ptaków, - 6 dzień stworzenie dzikich zwierząt. Na koniec Bóg stworzył człowieka: kobietę i mężczyznę, którym powierzył całą ziemię, - 7 dzień - Bóg pobłogosławił i przeznaczył na odpoczynek. Ten opis należy traktować metaforycznie. Bóg, istniejący poza czasem i przestrzenią (transcendentny) jawi się jako Stwórca wszystkiego, co żyje, całego świata i każdego człowieka. Bóg stwarza świat z niczego, powołując każdy jego najdrobniejszy element poprzez nazywanie. Bóg dał również ludziom prawa i nakazał ich przestrzeganie. b) Dzieje pierwszych ludzi Bóg tworzy Adama i Ewę i oddaje im we władanie całą ziemię. Pierwsi ludzie mieszkali w raju (Edenie). Sielankowe życie ludzi przerywa szatan, podsuwając Ewie pomysł zerwania zakazanego owocu z zakazanego drzewa (grzech pierworodny). Konsekwencją tego czynu było wygnanie z raju oraz cierpienie i śmierć ludzkiego życia. c) Potop Kara zesłana na ludzi przez Boga za niegodziwości popełnianych przez ludzi. Spośród całego rodu ludzkiego wybiera Noego, który żyje w zgodzie z boskimi prawami, i każe mu wybudować arkę. Zgodnie z nakazem Boga zabiera na pokład rodzinę oraz po jednej parze zwierząt z każdego gatunku. Bohater przeżywa kataklizm i zawiera z Bogiem przymierze. d) Dzieje pierwszych patriarchów Abraham poddany zostaje okrutniej próbie (złożenie ofiary z jego jedynego syna), - Jakub, który zdobywa podstępem błogosławieństwo ojca i walczy z aniołem, - Józefa sprzedanego przez braci handlarzom zostaje doradcą faraona. 2. Księga Hioba a) Streszczenie Hiob miał spory majątek, szczęśliwą, dużą rodzinę. Żył dobrze i cnotliwie ufając Bogu. Pewnego dnia Szatan mówi Stwórcy, że Hiob jest mu wierny tylko dlatego, że jest bogaty i żyje w luksusach. Bóg założył się z nim o to, że Hiob będzie mu wierny mimo wszystko. Najpierw Hiob stracił cały swój majątek, ukląkł jednak przed Bogiem i powiedział, że skoro Stwórca mu to wszystko dał, to mógł to także odebrać. Następnie Hiob stracił swoje dzieci, jednak wciąż pozostaje wierny Bogu. Szatan był pewny, że Hiob odwróci się od Boga gdy ten zachoruje. Ciało mężczyzny zostało dotknięte trądem. Bliscy Hioba dziwili się dlaczego on tak bardzo ufa Bogu, mimo iż Ten go tak boleśnie doświadcza. Przychodzą przyjaciele, który mówią, że Hiob musiał zawinić, że ma taką karę. Mężczyzna jednak cały czas był wierny i ufał Bogu. Wtedy też zjawił się Bóg, który go pochwalił i zwrócił wszystko co stracił. b) Księga Hioba składa się z trzech części: - krótkiego wstępu pisanego prozą: pochodzenie Hioba, zakład Boga z szatanem, pozbawienie Hioba majątku, rodziny, zdrowia, odwiedziny trzech przyjaciół, - części właściwej - poematu podzielonego na dwie części: rozmowy Hioba z przyjaciółmi oraz wypowiedzi Boga; wszystkie wypowiedzi przypominają mowy sądowe, - prozatorskiego zakończenia: Bóg gani przyjaciół Hioba oraz przywraca Hioba do dawnego stanu. c) Problematyka koncentruje się wokół zagadnienia sensu cierpienia i Bożej sprawiedliwości, a także ograniczonego postrzegania świata przez ludzi 3. Księga Koheleta a) Budowa i forma: Księga Koheleta to zbiór przemyśleń w postaci sentencji. b) Autor ujawnia się w epilogu – jest „pasterzem, który spisał słowa mędrca (Koheleta). Słowo „kohelet" oznacza ,,zgromadzający, mówca występujący przed zgromadzeniem". Stosowana jest fikcja literacka. c) Księga Koheleta nie ma fabuły ani wydarzeń - to zbiór przemyśleń Celem rozmyślań autora jest sens życia ludzkiego. Podstawową tezą księgi jest twierdzenie, że wszystko jest marnością. W utworze są poruszane motywy vanitas, które dotyczą marności życia i dokonań człowieka. Wyraża to łacińska sentencja „Vanitas vanitatum et omnia vanitas", czyli „marność nad marnościami i wszystko marność". Uświadamia to odbiorcom, że to co materialne, nie jest istotne tak jak świat Boski. Dlatego ludzkie działania i życie są bezcelowe. W tej księdze możemy dostrzec wyraźny pesymizm i poczucie przemijania, ponieważ wszystkie istoty czeka śmierć. Tymczasem Kohelet nie radzi, aby tkwić w pesymizmie, mimo świadomości bezcelu życia. Człowiek powinien cieszyć się życiem i chwytać radość, ponieważ ze wszystkich czynów rozliczy nas Bóg. Księga kończy się wątkiem optymistycznym. d) Problematyka: rozważania o sensie ludzkiego zycia, człowiek nie ma na nic wpływu, należy słuchać Boga i przestrzegać Jego przykazań, ponieważ Bóg każdego z nas rozliczy przed sądem 4. Pieśni nad Pieśniami a) Jest to księga mądrościowa o charakterze metaforycznym, Opiewa doskonałą miłość mężczyzny i kobiety jako dar od Boga b) Budowa i forma: jest lirycznym dialogiem z wtrąconymi wypowiedziami chórów. c) Kiedy sens rozumiemy dosłownie to utwór ma budowę dialogu dwóch kochanków, Oblubienicy i Oblubieńca, którzy oddalają się od siebie i rozstają, aby tęskniąc, doceniać siłę łączącego ich uczucia i powracać do siebie. Ich miłość sprawia, że ziemia przypomina raj, ogród pełen piękna. d) w rzeczywistości Pieśń nad Pieśniami korzeniami tkwi głęboko w Biblii i jest dojrzałym owocem myśli teologicznej proroków ukazujący oblubieńczy stosunek Boga do Narodu Wybranego, a także mówiącym o nawróceniu i powrocie narodu-oblubienicy do łaski do wielu niewiernościach. e) Problematyka Postać Oblubieńca interpretowana jest jako symbol Boga, natomiast Oblubienica może symbolizować naród izraelski (judaizm) lub wszystkich wiernych kościoła katolickiego (chrześcijanizm). Utwór ukazuje miłosny stosunek Boga do Narodu Wybranego, a także mówiących o nawróceniu i powrocie narodu-oblubienicy do łaski. 5. Księga Psalmów a) Księga Psalmów porusza tematy związane z: - życiem człowieka, - relacjami z Bogiem, - Bożym planem zbawienia. b) Psalm 2 - Mesjasz Królem Podmiot liryczny zastanawia się dlaczego narody buntują się narody, dlaczego knują spiski „przeciw Panu i przeciw jego Pomazańcowi” Bóg śmieje się z nich, gniewa i wzbudza trwogę. Zapowiada przyjście na świat Chrystusa. Pod koniec podmiot zwraca się z przesłaniem do królów, władców a przez nich do ludzi, by służyli Bogu, bo gdy zapłonie gniewem ,,poginiecie w drodze". Bóg rządzi światem, wpływa na jego losy i obserwuje poczynania ludzi, a gdy trzeba - interweniuje. Szczęśliwi są ci co ufają Bogu. Psalm zawiera mesjanistyczne przesłanie. Mesjasz - w judaizmie to człowiek, który będzie zesłany przez Boga na ziemię, aby odbudować Izrael i sprawiedliwie rządzić, - Mesjanizm - wiara w przyjście Mesjasza, mistyczna wiara w posłannictwo osoby lub własnego narodu, wybranego przez Boga do wypełnienia zbawczej misji. c) Psalm 130 - Błagalny - Z otchłani grzechu ku Bożemu miłosierdziu

Język polski /

Biblia podstawowe informacje

Biblia podstawowe informacje

user profile picture

ZeroHeroNotes

282 Followers
 

1/2/3

Notatka

Ta zawartość jest dostępna tylko w aplikacji Knowunity.

 1. Biblia jest świętą księgą, zbiorem prawd objawionych i przykazań uczących jak żyć. Stała się ona jednocześnie
źródłem motywów dla pokole

Otwórz aplikację

Wprowadzenie Stary testament - Księga rodzaju - Księga Hioba - Księga Koheleta - Pieśń nad pieśniami - Ksiega psalmów Nowy testament - Apokalipsa św. Jana

Podobne notatki

user profile picture

9

Biblia

Know Biblia thumbnail

34

 

1

user profile picture

6

Biblia - powtórka

Know Biblia - powtórka thumbnail

2

 

4/5/1

user profile picture

7

Biblia - pełne opracowanie

Know Biblia - pełne opracowanie thumbnail

5

 

4/1/2

user profile picture

3

BIBLIA-wprowadzenie część 1

Know BIBLIA-wprowadzenie część 1 thumbnail

2

 

4/5/1

1. Biblia jest świętą księgą, zbiorem prawd objawionych i przykazań uczących jak żyć. Stała się ona jednocześnie źródłem motywów dla pokoleń artystów, literatów i filozofów. Pisana była w różnych językach przez wielu autorów. 2. Nazwa ,,Biblia" pochodzi od greckiego słowa ,,biblios", które początkowo oznaczało łodygę papirusu. Z czasem ,,biblios" zaczęło donosić się do zwoju papirusu, czyli księgi. Dosłowie ,,biblia" znaczy więc księgi. 3. Biblię (Pismo Święte) dzieli się na: a) Stary Testament - zbiór pism judaistycznych i obejmuje 46 ksiąg b) Nowy Testament - zbiór pism chrześcijańskich, obejmuje 27 ksiąg 4. Ze względu na treść księgi biblijne dzieli się na a) księgi historyczne poemat epicki, saga rodowa, zbiór praw, opowiadanie historyczne, kronika, nowela dydaktyczna b) księgi mądrościowe (dydaktyczne) przysłowie, dialog i monolog filozoficzny, przypowieść, psalm c) księgi prorockie wyrocznia, kazanie, list, apokalipsa Gatunek Przypowieść (parabola) Antyk - Biblia 5. Charakterystyka wybranych gatunków biblijnych i odniesień do nich w późniejszej literaturze Psalm Wprowadzenie Apokalipsa Kazanie Pieśń Hymn 6. Styl biblii Charakterystyka Opowieść posiadająca znaczenie dosłowne oraz głębsze, alegoryczne lub symboliczne i odnoszące się do pojęć. Służą do prezentacji ogólniejszej myśli. Charakter moralistyczny Utwór poetycki o charakterze modlitewno-hymnicznym, silnie zrytmizowany. Opisuje tajemnice czasów ostatecznych i wyjaśniający sens dziejów Funkcja nauczająca, poświęcona objaśnieniom prawd religijnych i problematyki moralnej a) występowanie symboli b) podniosły, patetyczny styl c) oddziałuje na emocje Poemat liryczny o tematyce miłosnej Utwór liryczny o charakterze pochwalnym d) forma nakazu, apelu, upomnienia wyrażone w zdaniach rozkazujących i apostrofach e)...

Nie ma nic odpowiedniego? Sprawdź inne przedmioty.

Więcej zabawy podczas nauki z nami

Pomoc w odrabianiu zadań domowych

Dzięki funkcji zadawania pytań możesz w każdej chwili zadać pytanie i uzyskać odpowiedź od innych uczniów.

Ucz się razem z innymi

Dzięki Knowunity otrzymujesz materiały do nauki od innych w nowoczesny i wygodny sposób, aby jak najlepiej się uczyć. Tutaj uczniowie dzielą się swoją wiedzą, wymieniają się pomysłami i pomagają sobie nawzajem.

Bezpieczne i sprawdzone

Niezależnie od tego, czy chodzi o streszczenia, ćwiczenia czy notatki, Knowunity gromadzi wszystkie treści i tworzy bezpieczne środowisko nauki, do którego dziecko może mieć dostęp w dowolnym momencie.

Pobierz aplikację

Knowunity

Dziel się wiedzą

Otwórz aplikację

Alternatywny zapis:

prostota składniowa - wiele zdań wielokrotnie złożonych 7. Stylizacja biblijna – zabieg literacki, polegający na celowym naśladowaniu cech stylu biblijnego. Zabieg ten ma na celu uwznioślenie tekstu, ale może być wykorzystywany w celu parodystycznym. 8. Funkcje biblii Sakralna - Święta Księga, która pochodzi od samego Boga Poznawcza ponadczasowe rady, które pozwalają znaleźć szczęście uczy miłości, rozsądku, - wyznacznik dobra i zła - podaje zasady moralne ludzi, podejmowania dobrych decyzji którzy chcą służyć Bogu opisana jest w niej duża część historii ludzkości ich zwyczaje i wierzenia - skarbnica inspiracji i motywów Estetyczna zbiór różnych gatunków literackich współcześnie przełożone są językiem uroczystym i pięknym zrozumiałym dla czytelnika 9. Uniwersalizm przypowieści - przypowieści są ponadczasowe. Uczą one zasad moralnych, które z biegiem czasu nie zmieniają się. Mówią o miłości, dobru i prawdzie obecne w życiu człowieka współczesnego jak i starożytnego. 10. Związki frazeologiczne z biblii (biblizmy): a) alfa i omega - początek i koniec b) wdowi grosz - przedmiot posiadający małą wartość, ale ofiarowany komuś staje się symbolem wielkiego osobistego wyrzeczenia c) zakazany owoc - coś niedozwolonego d) egipskie ciemności – ciemności nieprzeniknione e) wieża Babel - symbol zamętu, zamieszania f) plagi egipskie - bardzo surowa kara g) hiobowa wieść – bardzo zła wiadomość h) syn marnotrawny - osoba, która popełniała błędy, ale się opamiętała i) rzeź niewiniątek – wydarzenie, w wyniku którego cierpiały niewinne osoby j) droga krzyżowa - życie człowieka cierpiącego 11. Najważniejsze przełożenia biblii: a) Septuaginta (III-II w. p.n.e.) – przekład Starego Testamentu na język grecki b) Wulgata (IV-V w. n.e.) – przekład całej Biblii na łacinę c) Biblia Jakuba Wujka (1599r.) - przekład na język polski d) Biblia Tysiąclecia (1965r.) – przekład na język polski 12. Motywy w Biblii a) Motyw raju w Biblii Rajem jest Eden miejsce dane człowiekowi przez Boga i utracone na skutek popełnienia grzechu. Znaczenie: idealne miejsce dla ludzi, utracone z winy człowieka, nieustannie poszukiwane b) Motyw niezawinionego cierpienia pojawia się w Biblii jako: - ofiara Abrahama, który chciał poświęcić życie syna Izaaka, aby pokazać posłuszeństwo Bogu, - cierpienie Hioba - poddany próbie wierności - męka i śmierć Jezusa na krzyżu Znaczenie: cierpienie jako próba, droga do zbawienia c) Kara za grzechy pojawia się w Starym i Nowym Testamencie w odniesieniu do: - grzechu Adama i Ewy - zerwanie zakazanego owocu, kara - wygnanie z raju - Kaina, syn Adama i Ewy, który zabija swojego brata Abla i za kare zostaje tułaczem, - zniszczenie Sodomy i Gomory - kara za rozpustę i nieprzestrzeganie boskiego prawa - potop jako kara za zepsucie świata i niegodziwość ludzi Znaczenie: kara jako konsekwencja złamania Boskiego nakazu, sprawiedliwość wymierzona w zło d) Motyw wędrówki w Biblii: - wyjście Izraelitów z Egiptu - ucieczka Maryi i Józefa do Egiptu - wędrowne nauczanie Jezusa w Galilei - ostatnia wędrówka Jezusa przez ulice Jerozolimy na Golgotę - Podróże apostołów głoszących naukę Jezusa Znaczenie: poszukiwanie miejsca na ziemi, dążenie do zbawienia (pobyt na ziemi jest wędrówką, której celem jest niebo), gromadzenie doświadczeń, życie człowieka jako wędrówka ku śmierci e) Motyw apokalipsy w Biblii odnosi się do Apokalipsy św. Jana Księga zawiera proroctwo dotyczące końca świata, ukazuje dzieje ludzkości i Kościoła w serii symbolicznych obrazów. Jest w niej mowa o zagładzie świata, sądzie ostatecznym i Nowym Jeruzalem Znaczenie: obraz zagłady, nieuchronny koniec, świat po zagładzie Biblia Stary testament Stary Testament obejmuje księgi biblijne wspólne dla chrześcijaństwa i judaizmu. Opowiadają one o czasach od powstania świata i człowieka, przytaczając historię Narodu Wybranego od początków jego istnienia do czasów, w których żył Jan Chrzciciel. 1. Księga Rodzaju Zawartość Księgi rodzaju a) Opis stworzenia świata Według Księgi Rodzaju Bóg stworzył świat w siedem dni: - 1 dzień - stworzenie nieba i ziemi, stworzenie światła (dzień) i oddzielenie jej od mroku (nocy), - 2 dzień - oddzielenie wód górnych - Niebo od wód dolnych, - 3 dzień - oddzielenie suchej ziemii od wód, czyli morza. Stworzenie roślinności, - 4 dzień - stworzenie ciał niebieskich, - 5 dzień - stworzenie zwierząt wodnych i ptaków, - 6 dzień stworzenie dzikich zwierząt. Na koniec Bóg stworzył człowieka: kobietę i mężczyznę, którym powierzył całą ziemię, - 7 dzień - Bóg pobłogosławił i przeznaczył na odpoczynek. Ten opis należy traktować metaforycznie. Bóg, istniejący poza czasem i przestrzenią (transcendentny) jawi się jako Stwórca wszystkiego, co żyje, całego świata i każdego człowieka. Bóg stwarza świat z niczego, powołując każdy jego najdrobniejszy element poprzez nazywanie. Bóg dał również ludziom prawa i nakazał ich przestrzeganie. b) Dzieje pierwszych ludzi Bóg tworzy Adama i Ewę i oddaje im we władanie całą ziemię. Pierwsi ludzie mieszkali w raju (Edenie). Sielankowe życie ludzi przerywa szatan, podsuwając Ewie pomysł zerwania zakazanego owocu z zakazanego drzewa (grzech pierworodny). Konsekwencją tego czynu było wygnanie z raju oraz cierpienie i śmierć ludzkiego życia. c) Potop Kara zesłana na ludzi przez Boga za niegodziwości popełnianych przez ludzi. Spośród całego rodu ludzkiego wybiera Noego, który żyje w zgodzie z boskimi prawami, i każe mu wybudować arkę. Zgodnie z nakazem Boga zabiera na pokład rodzinę oraz po jednej parze zwierząt z każdego gatunku. Bohater przeżywa kataklizm i zawiera z Bogiem przymierze. d) Dzieje pierwszych patriarchów Abraham poddany zostaje okrutniej próbie (złożenie ofiary z jego jedynego syna), - Jakub, który zdobywa podstępem błogosławieństwo ojca i walczy z aniołem, - Józefa sprzedanego przez braci handlarzom zostaje doradcą faraona. 2. Księga Hioba a) Streszczenie Hiob miał spory majątek, szczęśliwą, dużą rodzinę. Żył dobrze i cnotliwie ufając Bogu. Pewnego dnia Szatan mówi Stwórcy, że Hiob jest mu wierny tylko dlatego, że jest bogaty i żyje w luksusach. Bóg założył się z nim o to, że Hiob będzie mu wierny mimo wszystko. Najpierw Hiob stracił cały swój majątek, ukląkł jednak przed Bogiem i powiedział, że skoro Stwórca mu to wszystko dał, to mógł to także odebrać. Następnie Hiob stracił swoje dzieci, jednak wciąż pozostaje wierny Bogu. Szatan był pewny, że Hiob odwróci się od Boga gdy ten zachoruje. Ciało mężczyzny zostało dotknięte trądem. Bliscy Hioba dziwili się dlaczego on tak bardzo ufa Bogu, mimo iż Ten go tak boleśnie doświadcza. Przychodzą przyjaciele, który mówią, że Hiob musiał zawinić, że ma taką karę. Mężczyzna jednak cały czas był wierny i ufał Bogu. Wtedy też zjawił się Bóg, który go pochwalił i zwrócił wszystko co stracił. b) Księga Hioba składa się z trzech części: - krótkiego wstępu pisanego prozą: pochodzenie Hioba, zakład Boga z szatanem, pozbawienie Hioba majątku, rodziny, zdrowia, odwiedziny trzech przyjaciół, - części właściwej - poematu podzielonego na dwie części: rozmowy Hioba z przyjaciółmi oraz wypowiedzi Boga; wszystkie wypowiedzi przypominają mowy sądowe, - prozatorskiego zakończenia: Bóg gani przyjaciół Hioba oraz przywraca Hioba do dawnego stanu. c) Problematyka koncentruje się wokół zagadnienia sensu cierpienia i Bożej sprawiedliwości, a także ograniczonego postrzegania świata przez ludzi 3. Księga Koheleta a) Budowa i forma: Księga Koheleta to zbiór przemyśleń w postaci sentencji. b) Autor ujawnia się w epilogu – jest „pasterzem, który spisał słowa mędrca (Koheleta). Słowo „kohelet" oznacza ,,zgromadzający, mówca występujący przed zgromadzeniem". Stosowana jest fikcja literacka. c) Księga Koheleta nie ma fabuły ani wydarzeń - to zbiór przemyśleń Celem rozmyślań autora jest sens życia ludzkiego. Podstawową tezą księgi jest twierdzenie, że wszystko jest marnością. W utworze są poruszane motywy vanitas, które dotyczą marności życia i dokonań człowieka. Wyraża to łacińska sentencja „Vanitas vanitatum et omnia vanitas", czyli „marność nad marnościami i wszystko marność". Uświadamia to odbiorcom, że to co materialne, nie jest istotne tak jak świat Boski. Dlatego ludzkie działania i życie są bezcelowe. W tej księdze możemy dostrzec wyraźny pesymizm i poczucie przemijania, ponieważ wszystkie istoty czeka śmierć. Tymczasem Kohelet nie radzi, aby tkwić w pesymizmie, mimo świadomości bezcelu życia. Człowiek powinien cieszyć się życiem i chwytać radość, ponieważ ze wszystkich czynów rozliczy nas Bóg. Księga kończy się wątkiem optymistycznym. d) Problematyka: rozważania o sensie ludzkiego zycia, człowiek nie ma na nic wpływu, należy słuchać Boga i przestrzegać Jego przykazań, ponieważ Bóg każdego z nas rozliczy przed sądem 4. Pieśni nad Pieśniami a) Jest to księga mądrościowa o charakterze metaforycznym, Opiewa doskonałą miłość mężczyzny i kobiety jako dar od Boga b) Budowa i forma: jest lirycznym dialogiem z wtrąconymi wypowiedziami chórów. c) Kiedy sens rozumiemy dosłownie to utwór ma budowę dialogu dwóch kochanków, Oblubienicy i Oblubieńca, którzy oddalają się od siebie i rozstają, aby tęskniąc, doceniać siłę łączącego ich uczucia i powracać do siebie. Ich miłość sprawia, że ziemia przypomina raj, ogród pełen piękna. d) w rzeczywistości Pieśń nad Pieśniami korzeniami tkwi głęboko w Biblii i jest dojrzałym owocem myśli teologicznej proroków ukazujący oblubieńczy stosunek Boga do Narodu Wybranego, a także mówiącym o nawróceniu i powrocie narodu-oblubienicy do łaski do wielu niewiernościach. e) Problematyka Postać Oblubieńca interpretowana jest jako symbol Boga, natomiast Oblubienica może symbolizować naród izraelski (judaizm) lub wszystkich wiernych kościoła katolickiego (chrześcijanizm). Utwór ukazuje miłosny stosunek Boga do Narodu Wybranego, a także mówiących o nawróceniu i powrocie narodu-oblubienicy do łaski. 5. Księga Psalmów a) Księga Psalmów porusza tematy związane z: - życiem człowieka, - relacjami z Bogiem, - Bożym planem zbawienia. b) Psalm 2 - Mesjasz Królem Podmiot liryczny zastanawia się dlaczego narody buntują się narody, dlaczego knują spiski „przeciw Panu i przeciw jego Pomazańcowi” Bóg śmieje się z nich, gniewa i wzbudza trwogę. Zapowiada przyjście na świat Chrystusa. Pod koniec podmiot zwraca się z przesłaniem do królów, władców a przez nich do ludzi, by służyli Bogu, bo gdy zapłonie gniewem ,,poginiecie w drodze". Bóg rządzi światem, wpływa na jego losy i obserwuje poczynania ludzi, a gdy trzeba - interweniuje. Szczęśliwi są ci co ufają Bogu. Psalm zawiera mesjanistyczne przesłanie. Mesjasz - w judaizmie to człowiek, który będzie zesłany przez Boga na ziemię, aby odbudować Izrael i sprawiedliwie rządzić, - Mesjanizm - wiara w przyjście Mesjasza, mistyczna wiara w posłannictwo osoby lub własnego narodu, wybranego przez Boga do wypełnienia zbawczej misji. c) Psalm 130 - Błagalny - Z otchłani grzechu ku Bożemu miłosierdziu