Treny

 Treny
Tren - gatunek poezji funeralnej czyli żałobnej, wywodzący się ze starożytności zarówno
kultury biblijnej jak i antycznej. Tren wyraż

Treny

user profile picture

Natalia Strzępek

25995 Followers

Udostępnij

Zapisz

963

 

1/2/3

Notatka

Jan Kochanowski Treny

Nie ma nic odpowiedniego? Sprawdź inne przedmioty.

Treny Tren - gatunek poezji funeralnej czyli żałobnej, wywodzący się ze starożytności zarówno kultury biblijnej jak i antycznej. Tren wyraża: żal, smutek po śmierci bliskiej osoby. W roku 1578 umiera nagle 2.5 letnia ukochana córeczka Kochanowskiego- Urszulka. Cały świat poety załamał się. Kochanowski ma już wtedy 50 lat, a jego wiedza i doświadczenia są ogromne. Zgodnie z wyznawaną ideą słoicyzmu Kochanowski przekonany jest, że potrafi rozumem i opanowaniem uniezależnić się od nieszczęścia i trosk. Nagle wszystkie gromadzone przez całe życie idee i wartości upadają. Szczyłem kryzysu są trzy treny: IX, X, XI. Tam Kochanowski wąłpi w: mądrości, religię i cnotę. Ostatni tren (XIX) ukazuje dowód, że poeta pokonał kryzys. Idealizacja- stosowany w sztuce i literaturze sposób przedstawiania rzeczywistości lub osób według określonego wzorca (np. estetycznego, moralnego, obyczajowego) uznanego za idealny. Idealizując artysta chce pokazać wzór do naśladowania. Jan Kochanowski Utwory zostały napisane po śmierci córeczki poety Urszuli, a wydane w 1580 r. Treny Kochanowskiego to utwory niezwykłe na tle literatury światowej, ponieważ po raz pierwszy jest poświęcony dziecku. Treny uważane są za najwybitniejsze dzieło polskiego renesansu, jednocześnie świadectwo kryzysu myśli renesansowej. ROZPACZ- Treny I-VIII ukazują zmarłą córkę w jak najlepszym świetle i pokazują jak wiele znaczyła dla rodziców. @notateczkii BUNT- Treny IX-XI - jak sama nazwa wskazuje, pokazują bunt związany z utratą. Zwątpienie w ideały: stoicyzm, Boga + kryzys. Ideat estetyczny- reguły związane z wyglądem. Ideat moralny- wartości, zachowanie wynikające z dekalogu Kochanowski jako cierpiący ojciec i...

Więcej zabawy podczas nauki z nami

Pomoc w odrabianiu zadań domowych

Dzięki funkcji zadawania pytań możesz w każdej chwili zadać pytanie i uzyskać odpowiedź od innych uczniów.

Ucz się razem z innymi

Dzięki Knowunity otrzymujesz materiały do nauki od innych w nowoczesny i wygodny sposób, aby jak najlepiej się uczyć. Tutaj uczniowie dzielą się swoją wiedzą, wymieniają się pomysłami i pomagają sobie nawzajem.

Bezpieczne i sprawdzone

Niezależnie od tego, czy chodzi o streszczenia, ćwiczenia czy notatki, Knowunity gromadzi wszystkie treści i tworzy bezpieczne środowisko nauki, do którego dziecko może mieć dostęp w dowolnym momencie.

Pobierz aplikację

Alternatywny zapis:

etapy związane z utratą ukochanej Urszulki Ideał obyczajowy- zachowywanie zasad, które ludzie sobie stworzyli np. grzeczność, relacje międzyludzkie, tradycje. UKOJENIE- Treny XII-XVIII Kochanowski poszukuje w całej sytuacji ukojenia, które pozwoliłoby mu żyć dalej POCIESZENIE - Tren XIX Tren I Jest wprowadzeniem do cyklu. Ukazuje wielką rozpacz ojca po stracie ukochanej córki. Wydaje mu się, że wszystkie łzy i smutki całego świata na przestrzeni dziejów to zbyt mało, by opisać doznawane przez niego cierpienia. Dziecko przyrównane jest do małego ptaszka, a śmierć do złego smoka, który atakuje bezbronnego. Załamuje się stoicka postawa poety - nie umie się zdobyć na dystans wobec nieszczęścia, woła: „Wszytko prózno". Nie wie, czy zaufać swej filozofii, czy pozwolić sobie na rozpacz. Tren V Wypełniony został rozbudowanym, plastycznym porównaniem śmierci dziecka do śmierci młodego krzewu oliwnego podpiętego przez nieostrożnego ogrodnika. Urszulka zostaje porównana do .. MAŁEJ OLIWKI”, została ukazana jako istota bardzo delikatna, mate dziecko, które miało przed sobą cale życie. Uczucie do córeczki nazywa wprost w słowach .najmilszą Orszulą". Podmiot liryczny odkrywa jeszcze jedną właściwość śmierci- jest to ślepa siła, która zbiera swoje żniwo nie przebierając, jest bezwzględna, obojętna na cierpienie. W kolejnych wersach Kochanowski przedstawia cierpienie rodziców, którzy byli świadkami umierania swojego dziecka. Kiedyś z radością obserwowali jak rośnie, otaczali miłością i opieką. Ojciec nie może pogodzić się ze strata córki. Tren VII Utwór rozpoczyna apostrofa połączona z pytaniem retorycznym zaadresowana do przedmiotów pozostawionych po zmarłej Urszulce. Widok ubrań i innych rzeczy należących do ukochanej córeczki nieustannie przypominają ojcu o jej śmierci. W tych trzech epitetach zawiera się ogromny ból wywołany świadomością nieodwracalności śmierci. Śmierć została przedstawiona w całym cyklu jako zła, okrutna i niesprawiedliwa. Zostaje nazwana snem żelaznym, twardym i nie przespanym. Świadomość nieodwracalności losu prowadzi podmiot do dalszych refleksji. Napięcie w wierszu stopniowo wzrasta, a rozpacz rodziców się pogłębia. Tren VIII Po wyliczeniu przedmiotów, które przypominają zmarłą, podmiot liryczny opisuje zachowanie dziecka jako radość, wesołość, którymi wypełniano Czarnoleski Dworek. Wszystko przypomina małą córeczkę, która ożywiała każdy kąt. Wspominając Urszulkę Kochanowski stara sie oddać radosny nastrój jaki panował w domu za jej życia. Przywołuje konkretne sytuacje ukazujące Urszulkę jako promień rozjaśniający życie rodziców, rysując w ten sposób obraz wesołej dziewczynki pełnej życia, skłonnej do zabawy i pieszczot. Teraźniejszość jaskrawo kontrastuje z przeszłością, już nie tylko martwe przedmioty, zabawki, ubranka ale i atmosfera, nastroj, cisza i pustka nie pozwalają znaleźć pocieszenia i zapomnienia po śmierci córki. Tren IX Tren rozpoczyna się zwrotem do mądrości, która powinna rozwiązywać wszystkie problemy ludzkie. Posiadana mądrość to także umiejetność spokojnego podejścia do dóbr doczesnych i zrozumienia że bogactwo to nie tylko zasobność materialna. Podmiot liryczny wypowiadający się w wierszu jednak nie jest szczęśliwy mimo, że poświecił swoje życie na zdobywanie mądrości. Widzi jednak że w obliczu nieszczęścia nic go nie uchroni i cała wiedza jaka posiadał na nic mu jest przydatna. Tren X Utwór rozpoczyna sie zwrotem do zmarłego dziecka z pyłaniem o to gdzie się teraz znajduje. Tren przepełniają dramatyczne pytania retoryczne, podmiot liryczny próbuje ustalić gdzie po śmierci przebywa jego zmarła córka, a nawet zastanawia się czy w ogóle żyje po śmierci i prosi córkę aby odwiedziła go jako duch. Tren XI To apogeum kryzysu. Zaczyna się od słynnych słów „Fraszka cnota!". Poeta dochodzi w nim do wniosku, że to, co sławił jako najwyższą wartość, nie jest wiele warte. W walce z fatum zawodzi także rozum. Jednak utwór kończy się łagodniejszą refleksją: wcześniejsze słowa wypowiedziane były w gniewie. Tren XIX Do cierpiącego ojca, któremu udało się wreszcie zasnąć przychodzi jego zmarła matka, która trzyma na ręku Urszulkę. Matka zapewnia, że jego córka przebywa w zaświatach i jest szczęśliwa. Zwraca uwagę na to, że smierć oszczędziła dziecku wielu trosk i dala prawdziwe pełne szczęście. Mówi łakże, że wszyscy są śmiertelni i zaleca by ojciec pogodził się z tym i nie rozpaczał. Zaleca mu aby cierpiąc stosował rady jakie sam wcześniej dawał oraz zapewnia, że czas leczy jego rany. Motywy Motyw cierpienia- dla Kochanowskiego cierpienie ma jednak szczególne znaczenie. Przynosi ze sobą rozczarowanie. Autor- humanista hołdujący do tej pory stoickiej postawie, był przekonany, że dzięki swojej wiedzy i mądrości jest gotów na przyjęcie każdego ciosu Fortuny. Wiedza nie uchroniła go jednak przed cierpieniem. Podmiot liryczny poznaje więc nie tyle cierpienie, co własną słabość. Musi przed nią ukorzyć, co pozwala mu (w finale cyklu) zrozumieć własne człowieczeństwo. Motyw dziecka- Jest to być może kluczowy motyw całego cyklu. Dla współczesnych Kochanowskiemu zaskoczeniem był już sam fakt poświęcenia cyklu Trenów maleńkiemu dziecku. Z tekstów wyłania się portret dziecka radosnego, ożywiającego swym śmiechem cały dom, kochanego przez rodziców. Urszulka mimo młodego wieku, jest także przedstawiana przez ojca jego dziecko niezwykle utalentowane, wykazujące zdolności poetyckie (autor nazywa córeczkę „Safoną”). Jej utrata jest szczególnie bolesna ze względu na młody wiek. Cierpienie dziecka wydaje się niewytłumaczalną zawiłością losu. W ostatnim tekście z cyklu (Tren XIX) następuje oniryczne spotkanie ojca z duchem córeczki i zmarłej wcześniej matki. Ta zapewnia syna, że dziecko jest bezpieczne i szczęśliwe Motyw ojca- autor Trenów" jawi się czytelnikowi przede wszystkim jako ojciec opłakujący stratę dziecka. (Postać matki Urszulki pojawia się dość rzadko, w finale cyklu widzimy też babkę dziewczynki). Wspomina on chwilę wspólnych zabaw, żartów, ubrania i wygląd Urszulki. Nie potrafi pogodzić się z jej strałą. Czuje też wyrzuty sumienia, że nie potrafił zapobiec śmierci dziewczynki. W ostatnim z Trenów matka poety uświadamia mu, że dziecko umierając uniknęło wielu ziemskich cierpień. To zapewnienie przynajmniej częściowo pociesza poetę-ojca Motyw śmierci- Urszulka- główna bohaterka całego cyklu-umiera w bardzo młodym wieku. Ojciec nie potrafi pogodzić się ze śmiercią, opłakuje stratę i przelewa" na karty papieru swój żal. Śmierć dziecka jest także punktem wyjścia do rozważań na temat ludzkiej egzystencji, niesprawiedliwości losu i znikomości ludzkiej wiedzy. Jak żyć po śmierci dziecka? Czy cnota, mądrość i stałość serca chronią przed rozpaczą? Te i inne pytania stawia poeta w kolejnych tekstach cyklu. W trenach Kochanowskiego pada też pytanie o miejsce pośmiertnej egzystencji" Urszulki. Ważny cytat Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim, Moja droga Orszulo, tym zniknieniem swoim!

Treny

user profile picture

Natalia Strzępek

25995 Followers
 

1/2/3

Notatka

Ta zawartość jest dostępna tylko w aplikacji Knowunity.

 Treny
Tren - gatunek poezji funeralnej czyli żałobnej, wywodzący się ze starożytności zarówno
kultury biblijnej jak i antycznej. Tren wyraż

Otwórz aplikację

Jan Kochanowski Treny

Podobne notatki

Treny Tren - gatunek poezji funeralnej czyli żałobnej, wywodzący się ze starożytności zarówno kultury biblijnej jak i antycznej. Tren wyraża: żal, smutek po śmierci bliskiej osoby. W roku 1578 umiera nagle 2.5 letnia ukochana córeczka Kochanowskiego- Urszulka. Cały świat poety załamał się. Kochanowski ma już wtedy 50 lat, a jego wiedza i doświadczenia są ogromne. Zgodnie z wyznawaną ideą słoicyzmu Kochanowski przekonany jest, że potrafi rozumem i opanowaniem uniezależnić się od nieszczęścia i trosk. Nagle wszystkie gromadzone przez całe życie idee i wartości upadają. Szczyłem kryzysu są trzy treny: IX, X, XI. Tam Kochanowski wąłpi w: mądrości, religię i cnotę. Ostatni tren (XIX) ukazuje dowód, że poeta pokonał kryzys. Idealizacja- stosowany w sztuce i literaturze sposób przedstawiania rzeczywistości lub osób według określonego wzorca (np. estetycznego, moralnego, obyczajowego) uznanego za idealny. Idealizując artysta chce pokazać wzór do naśladowania. Jan Kochanowski Utwory zostały napisane po śmierci córeczki poety Urszuli, a wydane w 1580 r. Treny Kochanowskiego to utwory niezwykłe na tle literatury światowej, ponieważ po raz pierwszy jest poświęcony dziecku. Treny uważane są za najwybitniejsze dzieło polskiego renesansu, jednocześnie świadectwo kryzysu myśli renesansowej. ROZPACZ- Treny I-VIII ukazują zmarłą córkę w jak najlepszym świetle i pokazują jak wiele znaczyła dla rodziców. @notateczkii BUNT- Treny IX-XI - jak sama nazwa wskazuje, pokazują bunt związany z utratą. Zwątpienie w ideały: stoicyzm, Boga + kryzys. Ideat estetyczny- reguły związane z wyglądem. Ideat moralny- wartości, zachowanie wynikające z dekalogu Kochanowski jako cierpiący ojciec i...

Nie ma nic odpowiedniego? Sprawdź inne przedmioty.

Więcej zabawy podczas nauki z nami

Pomoc w odrabianiu zadań domowych

Dzięki funkcji zadawania pytań możesz w każdej chwili zadać pytanie i uzyskać odpowiedź od innych uczniów.

Ucz się razem z innymi

Dzięki Knowunity otrzymujesz materiały do nauki od innych w nowoczesny i wygodny sposób, aby jak najlepiej się uczyć. Tutaj uczniowie dzielą się swoją wiedzą, wymieniają się pomysłami i pomagają sobie nawzajem.

Bezpieczne i sprawdzone

Niezależnie od tego, czy chodzi o streszczenia, ćwiczenia czy notatki, Knowunity gromadzi wszystkie treści i tworzy bezpieczne środowisko nauki, do którego dziecko może mieć dostęp w dowolnym momencie.

Pobierz aplikację

Knowunity

Dziel się wiedzą

Otwórz aplikację

Alternatywny zapis:

etapy związane z utratą ukochanej Urszulki Ideał obyczajowy- zachowywanie zasad, które ludzie sobie stworzyli np. grzeczność, relacje międzyludzkie, tradycje. UKOJENIE- Treny XII-XVIII Kochanowski poszukuje w całej sytuacji ukojenia, które pozwoliłoby mu żyć dalej POCIESZENIE - Tren XIX Tren I Jest wprowadzeniem do cyklu. Ukazuje wielką rozpacz ojca po stracie ukochanej córki. Wydaje mu się, że wszystkie łzy i smutki całego świata na przestrzeni dziejów to zbyt mało, by opisać doznawane przez niego cierpienia. Dziecko przyrównane jest do małego ptaszka, a śmierć do złego smoka, który atakuje bezbronnego. Załamuje się stoicka postawa poety - nie umie się zdobyć na dystans wobec nieszczęścia, woła: „Wszytko prózno". Nie wie, czy zaufać swej filozofii, czy pozwolić sobie na rozpacz. Tren V Wypełniony został rozbudowanym, plastycznym porównaniem śmierci dziecka do śmierci młodego krzewu oliwnego podpiętego przez nieostrożnego ogrodnika. Urszulka zostaje porównana do .. MAŁEJ OLIWKI”, została ukazana jako istota bardzo delikatna, mate dziecko, które miało przed sobą cale życie. Uczucie do córeczki nazywa wprost w słowach .najmilszą Orszulą". Podmiot liryczny odkrywa jeszcze jedną właściwość śmierci- jest to ślepa siła, która zbiera swoje żniwo nie przebierając, jest bezwzględna, obojętna na cierpienie. W kolejnych wersach Kochanowski przedstawia cierpienie rodziców, którzy byli świadkami umierania swojego dziecka. Kiedyś z radością obserwowali jak rośnie, otaczali miłością i opieką. Ojciec nie może pogodzić się ze strata córki. Tren VII Utwór rozpoczyna apostrofa połączona z pytaniem retorycznym zaadresowana do przedmiotów pozostawionych po zmarłej Urszulce. Widok ubrań i innych rzeczy należących do ukochanej córeczki nieustannie przypominają ojcu o jej śmierci. W tych trzech epitetach zawiera się ogromny ból wywołany świadomością nieodwracalności śmierci. Śmierć została przedstawiona w całym cyklu jako zła, okrutna i niesprawiedliwa. Zostaje nazwana snem żelaznym, twardym i nie przespanym. Świadomość nieodwracalności losu prowadzi podmiot do dalszych refleksji. Napięcie w wierszu stopniowo wzrasta, a rozpacz rodziców się pogłębia. Tren VIII Po wyliczeniu przedmiotów, które przypominają zmarłą, podmiot liryczny opisuje zachowanie dziecka jako radość, wesołość, którymi wypełniano Czarnoleski Dworek. Wszystko przypomina małą córeczkę, która ożywiała każdy kąt. Wspominając Urszulkę Kochanowski stara sie oddać radosny nastrój jaki panował w domu za jej życia. Przywołuje konkretne sytuacje ukazujące Urszulkę jako promień rozjaśniający życie rodziców, rysując w ten sposób obraz wesołej dziewczynki pełnej życia, skłonnej do zabawy i pieszczot. Teraźniejszość jaskrawo kontrastuje z przeszłością, już nie tylko martwe przedmioty, zabawki, ubranka ale i atmosfera, nastroj, cisza i pustka nie pozwalają znaleźć pocieszenia i zapomnienia po śmierci córki. Tren IX Tren rozpoczyna się zwrotem do mądrości, która powinna rozwiązywać wszystkie problemy ludzkie. Posiadana mądrość to także umiejetność spokojnego podejścia do dóbr doczesnych i zrozumienia że bogactwo to nie tylko zasobność materialna. Podmiot liryczny wypowiadający się w wierszu jednak nie jest szczęśliwy mimo, że poświecił swoje życie na zdobywanie mądrości. Widzi jednak że w obliczu nieszczęścia nic go nie uchroni i cała wiedza jaka posiadał na nic mu jest przydatna. Tren X Utwór rozpoczyna sie zwrotem do zmarłego dziecka z pyłaniem o to gdzie się teraz znajduje. Tren przepełniają dramatyczne pytania retoryczne, podmiot liryczny próbuje ustalić gdzie po śmierci przebywa jego zmarła córka, a nawet zastanawia się czy w ogóle żyje po śmierci i prosi córkę aby odwiedziła go jako duch. Tren XI To apogeum kryzysu. Zaczyna się od słynnych słów „Fraszka cnota!". Poeta dochodzi w nim do wniosku, że to, co sławił jako najwyższą wartość, nie jest wiele warte. W walce z fatum zawodzi także rozum. Jednak utwór kończy się łagodniejszą refleksją: wcześniejsze słowa wypowiedziane były w gniewie. Tren XIX Do cierpiącego ojca, któremu udało się wreszcie zasnąć przychodzi jego zmarła matka, która trzyma na ręku Urszulkę. Matka zapewnia, że jego córka przebywa w zaświatach i jest szczęśliwa. Zwraca uwagę na to, że smierć oszczędziła dziecku wielu trosk i dala prawdziwe pełne szczęście. Mówi łakże, że wszyscy są śmiertelni i zaleca by ojciec pogodził się z tym i nie rozpaczał. Zaleca mu aby cierpiąc stosował rady jakie sam wcześniej dawał oraz zapewnia, że czas leczy jego rany. Motywy Motyw cierpienia- dla Kochanowskiego cierpienie ma jednak szczególne znaczenie. Przynosi ze sobą rozczarowanie. Autor- humanista hołdujący do tej pory stoickiej postawie, był przekonany, że dzięki swojej wiedzy i mądrości jest gotów na przyjęcie każdego ciosu Fortuny. Wiedza nie uchroniła go jednak przed cierpieniem. Podmiot liryczny poznaje więc nie tyle cierpienie, co własną słabość. Musi przed nią ukorzyć, co pozwala mu (w finale cyklu) zrozumieć własne człowieczeństwo. Motyw dziecka- Jest to być może kluczowy motyw całego cyklu. Dla współczesnych Kochanowskiemu zaskoczeniem był już sam fakt poświęcenia cyklu Trenów maleńkiemu dziecku. Z tekstów wyłania się portret dziecka radosnego, ożywiającego swym śmiechem cały dom, kochanego przez rodziców. Urszulka mimo młodego wieku, jest także przedstawiana przez ojca jego dziecko niezwykle utalentowane, wykazujące zdolności poetyckie (autor nazywa córeczkę „Safoną”). Jej utrata jest szczególnie bolesna ze względu na młody wiek. Cierpienie dziecka wydaje się niewytłumaczalną zawiłością losu. W ostatnim tekście z cyklu (Tren XIX) następuje oniryczne spotkanie ojca z duchem córeczki i zmarłej wcześniej matki. Ta zapewnia syna, że dziecko jest bezpieczne i szczęśliwe Motyw ojca- autor Trenów" jawi się czytelnikowi przede wszystkim jako ojciec opłakujący stratę dziecka. (Postać matki Urszulki pojawia się dość rzadko, w finale cyklu widzimy też babkę dziewczynki). Wspomina on chwilę wspólnych zabaw, żartów, ubrania i wygląd Urszulki. Nie potrafi pogodzić się z jej strałą. Czuje też wyrzuty sumienia, że nie potrafił zapobiec śmierci dziewczynki. W ostatnim z Trenów matka poety uświadamia mu, że dziecko umierając uniknęło wielu ziemskich cierpień. To zapewnienie przynajmniej częściowo pociesza poetę-ojca Motyw śmierci- Urszulka- główna bohaterka całego cyklu-umiera w bardzo młodym wieku. Ojciec nie potrafi pogodzić się ze śmiercią, opłakuje stratę i przelewa" na karty papieru swój żal. Śmierć dziecka jest także punktem wyjścia do rozważań na temat ludzkiej egzystencji, niesprawiedliwości losu i znikomości ludzkiej wiedzy. Jak żyć po śmierci dziecka? Czy cnota, mądrość i stałość serca chronią przed rozpaczą? Te i inne pytania stawia poeta w kolejnych tekstach cyklu. W trenach Kochanowskiego pada też pytanie o miejsce pośmiertnej egzystencji" Urszulki. Ważny cytat Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim, Moja droga Orszulo, tym zniknieniem swoim!