Dobór naturalny to główny mechanizm ewolucji, w którym przeżywają i rozmnażają się osobniki najlepiej przystosowane do warunków środowiska. Proces ten jest całkowicie przypadkowy i zachodzi bez ingerencji człowieka. Dobór naturalny prowadzi do powstawania nowych gatunków, a jego działanie możemy obserwować np. w relacji drapieżnik-ofiara, gdzie przeżywają najszybsze lub najlepiej kamuflujące się osobniki. Teoria ewolucji Darwina opiera się właśnie na tym mechanizmie, który Darwin opisał w swoim dziele "O powstawaniu gatunków" z 1859 roku.

Dobór sztuczny to celowy proces selekcji, w którym człowiek wybiera do rozmnażania organizmy o pożądanych cechach. W przeciwieństwie do doboru naturalnego, jest to działanie zaplanowane, a nie przypadkowe. Dobór sztuczny przykłady można znaleźć w hodowli zwierząt, jak udomowienie psa z wilka około 40-50 tysięcy lat temu, czy tworzenie różnych odmian roślin uprawnych. Mechanizmy ewolucji w przypadku doboru sztucznego są kontrolowane przez człowieka, który decyduje, które cechy chce wzmocnić w kolejnych pokoleniach.

Gregor Mendel był naukowcem, który w 1866 roku ustanowił podstawowe prawa dziedziczenia, prowadząc eksperymenty na groszku. Gregor Mendel kim był to pytanie, które prowadzi nas do zrozumienia początków genetyki - był on mnichem i przyrodnikiem, którego prace początkowo zostały zapomniane, by później stać się fundamentem współczesnej genetyki. Jego odkrycia dotyczące dziedziczenia cech były przełomowe i uzupełniły syntetyczną teorię ewolucji, łącząc mechanizmy ewolucyjne Darwina z zasadami dziedziczenia.

W historii badań nad ewolucją kilka dat ma szczególne znaczenie. W 1859 roku Karol Darwin opublikował przełomowe dzieło "O powstawaniu gatunków", przedstawiając swoją teorię ewolucji. Następnie w 1866 roku Gregor Mendel 1865 (właściwie opublikował swoją pracę w 1866, ale badania prowadził wcześniej) sformułował podstawowe prawa dziedziczenia, choć jego odkrycia zostały docenione dopiero po śmierci. Kolejnym kamieniem milowym był rok 1953, kiedy Francis Crick i James Watson opisali strukturę DNA jako podwójną helisę, co dało podstawy do rozwoju genetyki molekularnej.