Obserwacje biologiczne

Obserwacje biologiczne dzielimy na dwa główne rodzaje. Obserwacje makroskopowe dotyczą obiektów większych niż 0,01 mm, które możemy zobaczyć bez specjalnego sprzętu lub z pomocą prostych przyrządów. Możesz obserwować mrówki gołym okiem lub z użyciem lupy, a ptaki w lesie za pomocą lornetki.

Z kolei obserwacje mikroskopowe umożliwiają badanie obiektów mniejszych niż 0,01 mm, niewidocznych dla ludzkiego oka. Do takich obserwacji potrzebujemy mikroskopów. Dzięki nim możemy zobaczyć komórki czy ich wewnętrzne struktury (organelle).

Do przeprowadzenia obserwacji mikroskopowych używamy dwóch typów mikroskopów. Mikroskopy optyczne wykorzystują światło i pozwalają na 1000-krotne powiększenie obrazu. Możemy przez nie obserwować zarówno żywe, jak i martwe komórki. Mikroskopy elektronowe używają wiązki elektronów i oferują znacznie większe powiększenia - do miliona razy w mikroskopie transmisyjnym i do 100 tysięcy razy w skaningowym. Umożliwiają one obserwację bardzo małych struktur, jak wirusy czy nić DNA, ale badane obiekty muszą być martwe.

Ciekawostka! Gdy patrzysz przez mikroskop, pamiętaj o właściwym ustawieniu ostrości. Najpierw użyj śruby makrometrycznej, która pozwala na zgrubne ustawienie, a dopiero potem śruby mikrometrycznej do precyzyjnego dostrojenia. To jak ustawianie ostrości w aparacie fotograficznym!

Budowa mikroskopu optycznego składa się z dwóch głównych układów. Układ mechaniczny obejmuje tubus (utrzymuje soczewki), rewolwer (do zmiany obiektywów), stolik (na preparat) oraz śruby makro- i mikrometryczne (do ustawiania ostrości). Układ optyczny zawiera okular (do obserwacji), obiektyw (powiększa obraz), kondensor (skupia światło) i źródło światła (oświetla preparat).