Budowa łodygi

Łodyga składa się z kilku charakterystycznych elementów. Na szczycie znajduje się pąk wierzchołkowy odpowiedzialny za wzrost na długość, a w miejscach przyczepu liści występują węzły z pąkami bocznymi. Odcinki między węzłami to międzywęźla.

Powierzchnię łodygi pokrywa skórka, a w jej wnętrzu znajdują się wiązki przewodzące składające się z części sitowej transportującej produkty fotosyntezy i części naczyniowej przewodzącej wodę i sole mineralne. W roślinach dwuliściennych między tymi częściami występuje kambium odpowiedzialne za przyrost na grubość.

💡 Ciekawostka: Różnica między roślinami jedno- i dwuliściennymi jest wyraźnie widoczna w układzie wiązek przewodzących - u jednoliściennych są one rozproszone, a u dwuliściennych ułożone w charakterystyczny pierścień.

Łodygi roślin jednoliściennych (jak trawy) i dwuliściennych (jak drzewa) różnią się znacząco budową wewnętrzną, co wpływa na ich wzrost i właściwości mechaniczne.

Budowa wtórna i modyfikacje łodygi

Z czasem łodygi roślin dwuliściennych przechodzą od budowy pierwotnej do wtórnej dzięki działaniu kambium i fellogenu. Kambium wytwarza nowe komórki łyka wtórnego (na zewnątrz) i drewna wtórnego (do wewnątrz), zwiększając średnicę łodygi. Fellogen tworzy korek chroniący roślinę oraz felloderme skierowaną do wewnątrz.

Łodygi mogą ulegać różnym modyfikacjom w zależności od środowiska. Kłącza i bulwy pełnią funkcje spichrzowe i przetrwalnikowe, a także umożliwiają rozmnażanie wegetatywne. Rozłogi to wyspecjalizowane łodygi naziemne służące do rozmnażania wegetatywnego.

W trudnych warunkach środowiskowych łodygi mogą przekształcać się w czepne wąsy (pomocne przy wspinaniu się), ciernie (ochrona przed roślinożercami) lub sukulenty magazynujące wodę i prowadzące fotosyntezę zamiast liści.

💡 Warto wiedzieć: Kaktusy to przykład roślin, których łodygi zostały tak zmodyfikowane, że przejęły funkcję liści w fotosyntezie, a prawdziwe liście przekształciły się w ciernie chroniące przed utratą wody i zwierzętami.