Przykłady ujemnego sprzężenia zwrotnego
Regulacja wydzielania kortyzolu jest doskonałym przykładem ujemnego sprzężenia zwrotnego. Gdy doświadczasz stresu lub urazu, informacja trafia do podwzgórza, które wydziela kortykoliberynę. Ta z kolei pobudza przysadkę do produkcji kortykotropiny, która aktywuje korę nadnerczy do wydzielania kortyzolu. Efektem jest m.in. wzrost stężenia glukozy we krwi. Co ciekawe, gdy poziom kortyzolu osiągnie odpowiednią wartość, hamuje on wydzielanie hormonów przez podwzgórze i przysadkę.
Podobny mechanizm występuje w regulacji hormonów płciowych. Gdy poziom estrogenów lub testosteronu spada poniżej normy, podwzgórze wydziela gonadoliberynę. Ta pobudza przysadkę do wydzielania gonadotropin, które stymulują gonady (jajniki lub jądra) do produkcji hormonów płciowych. Wzrost stężenia tych hormonów we krwi hamuje dalsze wydzielanie gonadoliberyny przez podwzgórze.
Ciekawostka: Dzięki mechanizmom ujemnego sprzężenia zwrotnego Twój organizm potrafi błyskawicznie reagować na zmiany środowiska, np. spadek temperatury otoczenia!
W przypadku hormonów tarczycy, spadek temperatury otoczenia jest bodźcem dla podwzgórza do wydzielania tyreoliberyny. Ta stymuluje przysadkę do produkcji tyreotropiny, która z kolei pobudza tarczycę do wydzielania tyroksyny i trójjodotyroniny. Hormony te zwiększają tempo metabolizmu komórkowego, co prowadzi do wytwarzania większej ilości ciepła. Gdy ich poziom wzrośnie wystarczająco, hamują wydzielanie liberyn przez podwzgórze, zamykając pętlę sprzężenia zwrotnego.