Iloczyn rozpuszczalności - podstawy
Iloczyn rozpuszczalności (oznaczany jako Kso lub Ks) to stała charakterystyczna dla trudno rozpuszczalnych substancji w wodzie. Wyraża się go jako iloczyn stężeń molowych jonów otrzymanych w wyniku dysocjacji tych substancji.
Dla trudno rozpuszczalnej soli, np. Ca₃(PO₄)₂, która dysocjuje na 3Ca²⁺ + 2PO₄³⁻, iloczyn rozpuszczalności ma postać: Kso = [Ca²⁺]³·[PO₄³⁻]². Wartość Kso jest stała dla danego elektrolitu w określonej temperaturze, co pozwala obliczać stężenia jonów w roztworze.
Im mniejsza wartość Kso, tym mniejsza rozpuszczalność soli. Związek, którego Kso ma mniejszą wartość, będzie szybciej strącać się z roztworu. Jeśli iloczyn stężeń jonów danego związku w roztworze jest większy od Kso, wytrąci się osad. Natomiast gdy iloczyn jest mniejszy od Kso, roztwór pozostaje nienasycony.
💡 Wskazówka praktyczna: Porównując wartości Kso różnych związków, możesz łatwo przewidzieć, która substancja wytrąci się pierwsza z roztworu zawierającego różne jony!
Przykładowo, dla CaSO₄ , obliczenie stężeń jonów w roztworze nasyconym jest proste: stężenia [Ca²⁺] i [SO₄²⁻] są równe i wynoszą 7,02·10⁻³ mol/dm³.
