Promieniotwórczość naturalna i sztuczna
Czy wiesz, że niektóre pierwiastki same z siebie się rozpadają? Pierwiastki promieniotwórcze to takie, których jądra atomowe ulegają samorzutnym rozpadom z powodu niekorzystnego stosunku neutronów do protonów. Ta zdolność jąder atomowych do rozpadu nazywamy promieniotwórczością.
Istnieją dwa główne rodzaje promieniotwórczości: naturalna (obejmująca promieniowanie alfa, beta i gamma) oraz sztuczna (otrzymywana głównie z niestabilnych izotopów). Każdy rodzaj promieniotwórczości wiąże się z innym typem przemiany jądrowej.
Rozpad alfa polega na emisji cząstki alfa (jądra helu), co powoduje zmniejszenie liczby masowej A o 4 i liczby atomowej Z o 2. Rozpad beta minus wiąże się z emisją elektronu, a rozpad beta plus z emisją pozytonu. Natomiast przemiana gamma nie zmienia liczby A ani Z, a jest jedynie pozbyciem się nadmiaru energii przez jądro.
Ciekawostka! Promieniowanie alfa ma niską przenikliwość i można je zatrzymać zwykłą kartką papieru, podczas gdy promieniowanie gamma jest tak przenikliwe, że do jego zatrzymania potrzeba grubej warstwy ołowiu lub betonu.
