Rozpuszczalność i typy roztworów
Rozpuszczalność to zdolność substancji do tworzenia roztworu właściwego z danym rozpuszczalnikiem. Nie wszystkie substancje rozpuszczają się tak samo - zależy to od rodzaju rozpuszczalnika, temperatury, a w przypadku gazów również od ciśnienia. Co ciekawe, w przeciwieństwie do ciał stałych, rozpuszczalność gazów zmniejsza się wraz ze wzrostem temperatury.
Roztwory dzielimy na kilka typów w zależności od ilości rozpuszczonej substancji. Roztwór nasycony zawiera maksymalną możliwą ilość substancji rozpuszczalnej w danych warunkach - ani grama więcej się już nie rozpuści! Z kolei roztwór nienasycony to taki, w którym ilość rozpuszczonej substancji jest mniejsza niż wynikałoby z jej rozpuszczalności. W takim roztworze substancja rozpuszcza się całkowicie.
Kiedy obniżamy temperaturę roztworu nasyconego, zachodzi proces krystalizacji - odwrotność rozpuszczania. Przebiega ona w czterech etapach: zarodkowanie (powstawanie pierwszych małych kryształów), wzrost kryształów (dwa etapy) i ostatecznie wyizolowanie kryształów z roztworu.
⚠️ Uwaga! Istnieją także roztwory przesycone, które zawierają więcej substancji rozpuszczonej niż roztwór nasycony w tych samych warunkach. Są one jednak niestabilne i łatwo krystalizują pod wpływem nawet niewielkiego bodźca.
