Wpływ procesów geologicznych na rzeźbę terenu Polski
Powierzchnia Polski została ukształtowana głównie przez dwa kluczowe procesy - ruchy górnotwórcze i zlodowacenia. Każdy z nich odegrał inną rolę w formowaniu naszego kraju.
Ruchy górnotwórcze (orogeneza) uformowały południową część Polski. Starsze ruchy, z ery paleozoicznej - kaledońskie i hercyńskie, doprowadziły do powstania Sudetów, Przedgórza Sudeckiego i Gór Świętokrzyskich. Natomiast młodsze ruchy alpejskie (era mezozoiczna i kenozoiczna) sfałdowały Karpaty i odmłodziły Sudety.
Zlodowacenia ukształtowały północną i środkową część Polski. Miały miejsce trzy główne zlodowacenia, z których każde miało inny zasięg: najstarsze południowopolskie (Sanu), młodsze środkowopolskie (Odry) i najmłodsze północnopolskie (Wisły). Warto wiedzieć, że lądolód nigdy nie pokrył Sudetów ani Karpat, choć w Tatrach i Karkonoszach tworzyły się lodowce górskie.
Ciekawostka: Dzisiejszy krajobraz północnej Polski nazywamy "młodoglacjalnym" - jest on najlepiej zachowany, ponieważ tam lądolód wycofał się najpóźniej, pozostawiając charakterystyczne formy terenu, takie jak moreny czołowe, głazy narzutowe i jeziora polodowcowe.
Po wycofaniu się lądolodu pozostały różne formy rzeźby polodowcowej. Do form akumulacyjnych zaliczamy moreny denne, moreny czołowe, drumliny i głazy narzutowe, a do form erozyjnych - rynny polodowcowe i pradoliny. Średnia wysokość Polski wynosi zaledwie 173 m n.p.m., co jest wartością niższą niż średnia dla całej Europy (292 m n.p.m.).
