Lodowce Górskie i ich Formy
Lodowce górskie tworzą charakterystyczne elementy krajobrazu, które łatwo rozpoznasz. Wszystko zaczyna się w polach firnowych, gdzie gromadzi się śnieg przekształcający się później w lód.
W górnej części lodowca powstają kotły lodowcowe (cyrki) - półkoliste zagłębienia otoczone stromymi zboczami. Gdy lodowiec się wycofuje, te zagłębienia często wypełniają się wodą, tworząc malownicze jeziora cyrkowe. Masy lodu, które spływają w dół doliny to jęzory lodowcowe.
Lodowce transportują materiał skalny, który osadzają w różnych miejscach tworząc moreny. Wyróżniamy kilka typów moren: czołową (przed jęzorem), denną (przy dnie lodowca), środkową (w centralnej części jęzora) i boczną (wzdłuż jego boków). Inne charakterystyczne formy to barańce (oszlifowane pagórki skalne) oraz doliny U-kształtne, powstałe przez przekształcenie dolin rzecznych.
💡 Ciekawostka: Doliny U-kształtne to doskonały przykład transformacji krajobrazu - lodowiec zmienia pierwotną dolinę rzeczną (V-kształtną) w szeroką dolinę o płaskim dnie i stromych zboczach!
Na świecie współcześnie lądolody występują tylko na Grenlandii i Antarktydzie. W przeszłości, podczas plejstocenu (epoki lodowcowej), pokrywały one znacznie większe obszary, w tym tereny dzisiejszej Polski.
