Krajobraz Polski: Ukształtowanie i Formy Polodowcowe

Warto wiedzieć! Północna część Polski była objęta największą ilością zlodowaceń, dlatego tam znajdują się najbardziej widoczne formy polodowcowe - ta rzeźba nazywana jest młodoglacjalną i charakteryzuje się dużą liczbą jezior. Południowa część kraju, niepokryta lądolodem, podlegała denudacji (wyrównywaniu terenu).

Pamiętaj! Ochłodzenie klimatu sprzyjało też powstawaniu lodowców górskich w Tatrach i Karkonoszach. Powstały tam kotły lodowcowe i jeziora cyrkowe, a intensywne wietrzenie mrozowe doprowadziło do utworzenia urwistych ścian skalnych charakterystycznych dla rzeźby Tatr.

Ciekawostka! Przejściowość klimatu Polski oznacza, że występują u nas znaczne różnice temperatury między wschodnią a zachodnią częścią kraju. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec, a najchłodniejsze są styczeń i luty.

To ważne! Wiatr halny powstaje, gdy masy powietrza z południowej strony gór przemieszczają się na północną stronę. Powietrze wędrujące w górę ochładza się i tworzy opady, a po drugiej stronie spada już jako suchy, ciepły i porywisty wiatr.

Zapamiętaj! Polskie rzeki charakteryzują się zmiennością przepływów i stanów wód. Dominuje ustrój deszczowo-śnieżny - najwięcej wody jest wiosną (w wyniku topnienia śniegu) i latem (po intensywnych opadach deszczu).

Uwaga! W Polsce obserwuje się bardzo dużą skalę zaniku jezior, związaną z działalnością człowieka, taką jak intensywna melioracja pól, obniżająca poziom wód gruntowych, oraz postępująca eutrofizacja jezior spowodowana rozwojem rolnictwa, przemysłu i turystyki.

Warto wiedzieć! Oprócz naturalnych jezior, w Polsce występują zbiorniki sztuczne, powstające najczęściej przez przegrodzenie doliny rzecznej zaporą lub zalanie wodą wyrobisk. Pełnią one funkcje retencyjne, przeciwpowodziowe, komunalne, energetyczne i rekreacyjne, ale ich tworzenie wiąże się też z negatywnymi konsekwencjami dla środowiska.