"Mała stabilizacja" to określenie okresu względnego spokoju społecznego podczas rządów Gomułki w PRL. Po objęciu władzy w 1956 roku, Gomułka złagodził stalinowski terror, uwolnił więźniów politycznych i zaniechał kolektywizacji rolnictwa. Choć warunki życia nie poprawiły się drastycznie, to okres rządów Gomułki przyniósł Polakom pewną stabilizację i odejście od najbardziej represyjnych form kontroli społeczeństwa.

Konflikt nasilił się, gdy Gomułka po umocnieniu swojej pozycji zaczął dążyć do ateizacji społeczeństwa. Władze usunęły lekcje religii ze szkół, utrudniały budowę i remonty kościołów oraz zabraniały urzędnikom i oficerom uczestniczenia w nabożeństwach. Szczególnie napiętym momentem był rok 1966, gdy władze zorganizowały konkurencyjne wobec kościelnych obchody Tysiąclecia Państwa Polskiego jako przeciwwagę dla obchodów Tysiąclecia Chrztu Polski. Był to wyraz szerszej strategii walki z Kościołem katolickim w PRL.

Władysław Gomułka był I sekretarzem KC PZPR w latach 1956-1970. Jego rządy zakończyły się w grudniu 1970 roku po krwawym stłumieniu protestów robotniczych na Wybrzeżu. Bezpośrednią przyczyną wystąpień robotniczych było drastyczne podniesienie cen żywności 12 grudnia 1970 roku. Odsunięcie od władzy Władysława Gomułki 1970 nastąpiło po interwencji sekretarza generalnego KPZR Leonida Breżniewa, który nakazał zmianę kierownictwa partii w Polsce po tym, jak w strajkach zginęło 45 osób na Wybrzeżu.

Do pozytywnych aspektów można zaliczyć początkowo złagodzenie terroru stalinowskiego, uwolnienie więźniów politycznych (w tym kardynała Wyszyńskiego) i zaniechanie kolektywizacji rolnictwa. Plusy i minusy rządów Gomułki nie są jednak jednoznaczne. Wśród negatywnych aspektów jego rządów należy wymienić brutalne stłumienie protestów w 1970 roku, kampanię antysemicką z 1968 roku, która zmusiła tysiące Żydów do opuszczenia Polski, oraz nasilający się z czasem konflikt państwa z Kościołem. Gomułka początkowo postrzegany jako reformator, ostatecznie stał się symbolem skostniałego systemu.