Podział na Północ i Południe oraz wielkie zjednoczenia

Wyobraź sobie mapę podzieloną na dwie różne części - tak wyglądała sytuacja w wielu krajach XIX wieku. Północ była zazwyczaj bogatsza, gęściej zaludniona i oparta na przemyśle. Południe koncentrowało się na rolnictwie i było słabiej zaludnione.

W Stanach Zjednoczonych największym problemem było niewolnictwo, które istniało głównie w stanach południowych. Dyskryminacja - czyli celowe ograniczanie praw całych grup ludzi - doprowadziła do wojny secesyjnej w latach 1861-1865. Po wygranej Północy zniesiono niewolnictwo.

Podobne procesy zjednoczenia zaszły we Włoszech, gdzie Wiktor Emanuel został pierwszym królem zjednoczonych Włoch w 1861 roku. W Niemczech natomiast po zwycięstwie nad Francją w 1871 roku powstała Rzesza Niemiecka.

💡 Pamiętaj: Zjednoczenia narodowe w XIX wieku często wynikały z różnic gospodarczych i społecznych między regionami.

Kolonializm i odkrycia naukowe

Kolonializm to system, w którym potężne państwa europejskie podbijały i kontrolowały tereny w Afryce, Azji i Ameryce. Miał on zarówno pozytywne, jak i negatywne skutki dla mieszkańców kolonii.

Do pozytywów należała budowa portów, kopalń i linii kolejowych oraz wprowadzenie europejskiego systemu edukacji. Negatywami była rabunkowa eksploatacja zasobów naturalnych i eksterminacja - czyli wyniszczanie lokalnej ludności i kultur.

Koniec XIX wieku przyniósł też rewolucyjne odkrycia naukowe. Karol Darwin sformułował teorię ewolucji, Maria Skłodowska-Curie odkryła pierwiastki promieniotwórcze, a Wilhelm Roentgen - promieniowanie X używane w medycynie.

W tym samym czasie rozwijała się demokracja oparta na podziale władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Sufrażystki walczyły o równouprawnienie kobiet, a Kościół katolicki odpowiadał na nowe wyzwania encykliką Rerum novarum z 1891 roku.

💡 Ciekawostka: Maria Skłodowska-Curie była pierwszą kobietą, która otrzymała Nagrodę Nobla i jedyną osobą nagrodzoną w dwóch różnych dziedzinach nauki!