Historia

Monarchowie i Mężowie Stanu Europy

Jakub II Angielski

3,493

•

Zaktualizowano Mar 22, 2026

•

3 strony

Monarchia Parlamentarna w Anglii i Klęska Wielkiej Armady - Test i Notatka Klasa 6

Magdalena Zelmanska

@mz_learning_know

Anglia w XVI i XVII wieku przeszła znaczące przemiany polityczne... Pokaż więcej

1 / 3

# Monarchia parlamentarna
w Anglii

Elżbieta I Wielka (córka Henryka VIII) rządziła w
Anglii w latach 1558 - 1603. Okres jej panowania
nazyw

Wojna domowa i rządy Cromwella

Przyczyny wojny domowej w Anglii sięgają konfliktu między królem a parlamentem. W 1640 roku zebrał się tzw. "długi parlament", który ograniczył władzę króla, zabraniając mu samowolnego nakładania podatków.

Definition: "Długi parlament" to nazwa nadana parlamentowi zwołanemu przez Karola I w 1640 roku, który obradował z przerwami do 1660 roku.

Przebieg wojny domowej w Anglii rozpoczął się w 1642 roku. Parlament, dzięki Armii Nowego Wzoru zorganizowanej przez Olivera Cromwella, odniósł zwycięstwo w 1646 roku.

Highlight: Oliver Cromwell był następcą Karola I Stuarta, ale nie jako król, lecz jako przywódca republiki.

Skutki wojny domowej w Anglii były dramatyczne. Karol I został publicznie ścięty w 1649 roku po oskarżeniu o zdradę. Anglia przekształciła się w republikę rządzoną przez parlament.

Quote: "Karol I został publicznie ścięty (1649) po skazaniu go przez część parlamentu na śmierć za zdradę."

Oliver Cromwell co zrobił po zwycięstwie? Rozpędził parlament i ogłosił się lordem protektorem w 1653 roku, ustanawiając de facto dyktaturę wojskową.

Vocabulary: Lord protektor to tytuł, który przyjął Oliver Cromwell jako głowa państwa angielskiego w okresie republiki.

Restauracja monarchii i "chwalebna rewolucja"

Po śmierci Cromwella w Anglii przywrócono monarchię. Na tron wstąpił Karol II Stuart w 1660 roku, co zakończyło okres rewolucji angielskiej. Jego następca, Jakub II, dążył do władzy absolutnej i faworyzował katolików, co doprowadziło do kolejnego kryzysu.

Example: Jakub II obsadzał urzędy katolikami, co budziło sprzeciw protestanckiej większości.

Wojna domowa w Anglii 2024 nie miała miejsca, ale w 1688 roku doszło do tzw. "chwalebnej rewolucji". Angielscy politycy zaproponowali koronę protestanckiemu władcy Holandii, Wilhelmowi III Orańskiemu.

Highlight: Jaki system polityczny wprowadził król Wilhelm III Orański? Monarchię parlamentarną, która ograniczała władzę króla na rzecz parlamentu.

Wilhelm III Orański, po przybyciu do Anglii i zdobyciu powszechnego poparcia, został królem. Jakub II musiał uciec z kraju. Nowy król zaprzysiągł Deklarację praw narodu angielskiego z 1689 roku, która formalnie ustanowiła monarchię parlamentarną w Anglii.

Definition: Monarchia parlamentarna to ustrój, w którym władza króla jest ograniczona przez parlament.

Vocabulary: Deklaracja praw 1689 to dokument ograniczający władzę królewską i gwarantujący prawa parlamentu oraz obywateli.

Monarchią parlamentarna cechy to m.in. ograniczenie władzy królewskiej, wzmocnienie roli parlamentu w rządzeniu państwem oraz gwarancje praw obywatelskich. Ten system polityczny stał się wzorem dla wielu innych krajów europejskich w kolejnych stuleciach.

Panowanie Elżbiety I i początki konfliktu

Okres panowania Elżbiety I (1558-1603) był czasem rozkwitu Anglii. Za jej rządów kraj rozwijał się gospodarczo i kulturalnie, założył pierwsze kolonie oraz pokonał hiszpańską Wielką Armadę w 1588 roku.

Highlight: Czasy elżbietańskie to okres prosperity i wzrostu potęgi Anglii na arenie międzynarodowej.

Po śmierci Elżbiety I, tron objął Karol I Stuart w 1625 roku. Dążył on do wprowadzenia monarchii absolutnej, co doprowadziło do konfliktu z parlamentem.

Vocabulary: Monarchia absolutna to system rządów, w którym władca ma nieograniczoną władzę nad państwem i poddanymi.

Parlament Anglii, składający się z Izby Lordów i Izby Gmin, miał prawo zatwierdzania podatków, co stanowiło istotne ograniczenie dla królewskich ambicji absolutystycznych.

Example: Izba Lordów skupiała dostojników duchownych i świeckich, podczas gdy Izba Gmin reprezentowała rycerstwo i mieszczan z ważniejszych miast.

Warto zauważyć, że chłopi, stanowiący większość społeczeństwa, nie mieli swojej reprezentacji w parlamencie. W tym okresie ważną rolę odgrywali też purytanie - radykalni anglikanie przeciwni katolicyzmowi.

Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...

Czym jest Towarzysz AI z Knowunity?

Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.

Gdzie mogę pobrać aplikację Knowunity?

Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.

Czy aplikacja Knowunity naprawdę jest darmowa?

Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.

Podobne notatki