Plany wojenne i początek inwazji

Polska znajdowała się w niekorzystnej sytuacji przed wybuchem wojny. Brakowało funduszy na modernizację armii, a plan obronny "Zachód" zakładał wsparcie ze strony sojuszników. Zamiast wycofania się do naturalnej linii obronnej Narew-Bug-Wisła-San, zdecydowano się bronić całej długości granicy zachodniej. Niestety, polska armia składała się głównie z przestarzałego sprzętu, piechoty i kawalerii.

Niemcy zaplanowali wojnę bardzo skrupulatnie. Plan "Fall Weiss" zakładał wojnę błyskawiczną (Blitzkrieg) z uderzeniami z północy i południa, aby okrążyć polskie siły i rozbić je w ciągu kilkunastu dni. Aby usprawiedliwić atak, Niemcy zorganizowali 31 sierpnia prowokację gliwicką - przebrani w polskie mundury niemieccy żołnierze zaatakowali radiostację w Gliwicach, co miało stworzyć pretekst do wojny.

Wojna wybuchła 1 września 1939 roku o 4:45 atakiem na Westerplatte. Około 200 polskich żołnierzy broniło placówki przez siedem dni, mimo miażdżącej przewagi wroga. Tego samego dnia zaatakowano też Pocztę Polską w Gdańsku, której bronili głównie pracownicy należący do Związku Strzeleckiego. Po 14 godzinach ciężkich walk obrońcy zmuszeni byli skapitulować, a ci, którzy przeżyli, zostali rozstrzelani.

Warto zapamiętać! Niemcy zastosowali taktykę wojny błyskawicznej (Blitzkrieg), która polegała na zaskoczeniu oraz zmasowanym ataku na kluczowe kierunki. Ta nowatorska taktyka wojenna okazała się niezwykle skuteczna wobec tradycyjnie zorganizowanej polskiej obrony.

Przebieg kampanii wrześniowej

Pierwsze trzy dni walk, zwane bitwą graniczną, zakończyły się porażką Polski. Armie "Modlin" i "Północ" zostały rozbite, a Armia "Łódź" przyjęła główne uderzenie ze Śląska. Mimo dzielnej obrony, jak podczas bitwy pod Mokrą (1.09), gdzie Polacy zniszczyli wiele niemieckich czołgów, czy pod Pszczyną (2.09), polska obrona została przełamana na wszystkich odcinkach.

Po przełamaniu linii obrony na Warcie, Niemcy rozbili Armie "Łódź" i "Prusy" w bitwach pod Piotrkowem Trybunalskim i Tomaszowem Mazowieckim (4-7.09). Kolejna linia obrony na Bugu została przełamana podczas bitwy pod Wizną (8-10.09), a na południu Niemcy przekroczyli San już 9 września.

Największą bitwą kampanii była bitwa nad Bzurą (9-22.09), gdzie Armia "Poznań", odcięta od Warszawy, podjęła kontruderzenie. Początkowo Polacy odnosili sukcesy, ale po sprowadzeniu niemieckich posiłków ponieśli klęskę. 13 września naczelny wódz wydał rozkaz wycofania się na przedmoście rumuńskie.

Uwaga! Choć Francja i Wielka Brytania wypowiedziały wojnę Niemcom 3 września, w rzeczywistości nie podjęły żadnych działań zbrojnych. Ta "dziwna wojna" czy "wojna siedząca" dobitnie pokazała, jak bardzo Polska została pozostawiona sama sobie, mimo wcześniejszych zobowiązań sojuszniczych.

Postawa aliantów była rozczarowująca. Początkowo Neville Chamberlain chciał negocjować z Hitlerem. Mimo wypowiedzenia wojny przez Francję i Wielką Brytanię 3 września, żadne działania zbrojne nie zostały podjęte. Co gorsza, podczas tajnej konferencji w Abbeville (12.09) alianci podjęli decyzję o zaprzestaniu ataków na Niemcy, ostatecznie przekreślając nadzieje Polski na pomoc.