Pierwsze ośrodki władzy i odzyskanie niepodległości
Jesienią 1918 roku na ziemiach polskich powstawały różne lokalne ośrodki władzy. W Królestwie Polskim działała Rada Regencyjna, w Lublinie utworzono Tymczasowy Rząd Ludowy Ignacego Daszyńskiego, a w Galicji funkcjonowały Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego i Polska Komisja Likwidacyjna pod przewodnictwem Wincentego Witosa. Na terenie zaboru pruskiego działały Rady Ludowe podporządkowane Naczelnej Radzie Ludowej w Poznaniu.
Przełomowy moment nastąpił 10 listopada 1918 roku, gdy do Warszawy przybył Józef Piłsudski, zwolniony z niemieckiego więzienia. Przejął on władzę po rozwiązaniu Rady Regencyjnej i ogłosił odrodzenie Polski. 18 listopada powołał rząd Jędrzeja Moraczewskiego, który wprowadził ważne reformy społeczne, w tym prawa wyborcze dla kobiet i 8-godzinny dzień pracy.
Pod koniec listopada Piłsudski został Tymczasowym Naczelnikiem Państwa. Międzynarodowe uznanie Polski przyszło w styczniu 1919 roku, gdy premierem został Ignacy Jan Paderewski – dzięki temu udało się pogodzić interesy krajowe z działalnością Komitetu Narodowego Polskiego Romana Dmowskiego za granicą.
Warto wiedzieć! Odzyskanie niepodległości nie było jednorazowym wydarzeniem, ale procesem, w którym kluczową rolę odegrały zarówno sytuacja międzynarodowa (klęska państw zaborczych), jak i wieloletnie działania Polaków na rzecz odbudowy własnego państwa.
