Podstawy filozoficzne i nurty Oświecenia
Oświecenie opierało się na kilku ważnych koncepcjach filozoficznych. Racjonalizm przekonywał, że najważniejszym narzędziem poznania jest rozum, a empiryzm wskazywał na doświadczenie jako główne źródło wiedzy. Rozpowszechnił się także deizm - pogląd, że Bóg stworzył świat, ale nie ingeruje w jego działanie.
W sztuce dominował klasycyzm, który nawiązywał do epoki antycznej i charakteryzował się prostotą, harmonią i uniwersalizmem. Jego celem było pouczanie i wychowanie odbiorców. Drugim ważnym nurtem był sentymentalizm, skupiający się na uczuciach i relacjach międzyludzkich, reprezentowany przez Franciszka Karpińskiego i Franciszka Dionizego Kniaźnina.
W okresie Oświecenia powstały ważne instytucje edukacyjne i kulturalne: Collegium Nobilium (1740), Szkoła Rycerska (1765) oraz Komisja Edukacji Narodowej (1773). Wielkim osiągnięciem było otwarcie Teatru Narodowego w 1765 roku, którego rozwój wspierał Wojciech Bogusławski, nazywany "ojcem teatru polskiego".
Warto zapamiętać! Oświecenie to czas, gdy ludzie zaczęli samodzielnie myśleć i podejmować własne decyzje, przeciwstawiając się autorytetom i tradycji.
