Bizancjum - spadkobierca Rzymu

Po tym jak upadło Cesarstwo Zachodnie, wschód zdołał się obronić! Cesarstwo Wschodnie, które nazywamy Bizancjum, stało się jednym z najbogatszych państw średniowiecza ze stolicą w Konstantynopolu.

Justynian I Wielki marzył o odbudowie potęgi Rzymu. Udało mu się odzyskać ziemie wokół całego Morza Śródziemnego, ale po jego śmierci większość z nich znów została utracona.

Narodziny islamu - nowa religia zmienia świat

W VII wieku Mahomet założył islam - religię, która szybko opanowała połowę świata! Za początek islamu uważa się rok 622, kiedy Mahomet musiał uciekać z Mekki do Medyny.

Po śmierci Mahometa w 632 roku władzę przejęli kalifowie. W imię dżihadu (wojny o wiarę) stworzyli ogromne Imperium Arabskie - od Indii po Hiszpanię!

Ciekawostka: Arabowie byli mistrzami nauki i sztuki. To oni napisali "Księgę tysiąca i jednej nocy" i zbudowali Dom Mądrości, gdzie tłumaczyli dzieła greckich filozofów!

Frankowie budują nowe imperium

Frankowie to germańskie plemię, które osiadło w dzisiejszej Belgii. Ich władca Chlodwig systematycznie zdobywał Galię i w 496 roku przyjął chrześcijaństwo, żeby zyskać poparcie mieszkańców.

Prawdziwą potęgę Frankowie osiągnęli za Karola Młota, który w 732 roku pod Poitiers zatrzymał arabską ekspansję w Europie!

Karol Wielki - cesarz powraca do Europy

Karol Wielki był mistrzem wojen! Pokonywał Awarów na wschodzie, zmuszał germańskich Sasów do przyjęcia chrześcijaństwa i bronił Państwa Kościelnego przed Longobardami.

W 800 roku papież Leon III koronował go na cesarza - pierwszy raz od upadku Rzymu! Karol został uznany za spadkobiercę Imperium Rzymskiego.

Za jego rządów powstały szkoły, gdzie uczono siedmiu sztuk wyzwolonych: gramatyki łacińskiej, retoryki, dialektyki, arytmetyki, geometrii, astronomii i muzyki. Wynaleziono też minuskułę karolińską - piękne, czytelne pismo średniowieczne.

Ważne: W 843 roku synowie następcy Karola podzielili imperium traktatem z Verdun - tak powstały Niemcy, Francja i Włochy!

Ottonowie - nowa dynastia cesarzy

Otton I z Saksonii został królem Niemiec w 936 roku przez elekcję. Był prawdziwym wojownikiem - odparł ataki Węgrów, podporządkował sobie Czechy i w 962 roku papież koronował go na cesarza po podboju Włoch.

Otton III miał wielkie marzenie - chciał stworzyć uniwersalne państwo z czterema prowincjami: Germania, Galia, Rzym i Słowiańszczyzna. Niestety, niemieccy książęta się zbuntowali, a jego śmierć w 1002 roku przekreśliła te plany.

Wikingowie - władcy mórz

W VII wieku Normanowie zaczęli organizować wyprawy łupieżcze i handlowe. Jako świetni żeglarze zyskali miano wikingów - nieustrasonych wojowników morza.

Ich podboje były imponujące: odkryli Islandię i Grenlandię, Leif Erikson dotarł do Ameryki, w 1066 roku podbili Anglię w bitwie pod Hastings, a także zdobyli południowe Włochy i Sycylię.

Słowianie tworzą pierwsze państwa

Pierwsze państwo słowiańskie założył w 623 roku Samon - kupiec frankijski na terytorium Czech i Moraw. Niestety, po jego śmierci w 660 roku państwo upadło.

Prawdziwym sukcesem było Państwo Wielkomorawskie z IX wieku. Książę Rościsław sprowadził z Bizancjum misjonarzy Cyryla i Metodego, którzy wprowadzili nabożeństwa w języku słowiańskim zamiast łaciny.

Cyryl i Metody stworzyli glagolicę - alfabet do zapisywania mowy słowiańskiej, a później prostszą cyrylicę opartą na znakach greckich. Dzięki temu Słowianie mogli łatwiej poznać chrześcijaństwo!

Pod koniec IX wieku Węgrzy i Niemcy zaatakowali Państwo Wielkomorawskie, które upadło. Węgrzy prowadzili najazdy aż do Hiszpanii, dopóki Otton I nie pokonał ich w 955 roku na Lechowym Polu.

Ciekawostka: Stefan Wielki stworzył państwo węgierskie i przyjął chrześcijaństwo w obrządku łacińskim - tak Węgry stały się częścią zachodnioeuropejskiej cywilizacji.

Narodziny Rusi

Rurykowie - skandynawscy książęta, którzy założyli pierwsze państwo na Rusi. Wikingowie nazywani tam Waregami dotarli aż nad Morze Czarne i do Konstantynopola, tworząc szlaki handlowe między Północą a Południem.

Ruś przyjęła chrześcijaństwo z Bizancjum, co zadecydowało o jej przyszłych losach i kulturze. To był początek wielkiej słowiańskiej cywilizacji wschodniej!

Wielki konflikt: papież kontra cesarz

W średniowieczu inwestytury (mianowanie biskupów) nadawali władcy świeccy, a duchowni często przekazywali majątki swoim dzieciom. To prowadziło do korupcji i upadku moralności w Kościele.

Benedyktyni z opactwa Cluny postanowili to zmienić! Wprowadzili surowe reguły zakonne i walkę o oddzielenie spraw duchowych od świeckich. Gerbert z Aurillac został papieżem Sylwestrem II w 999 roku i rozpoczął reformy.

Grzegorz VII - papież reformator

Grzegorz VII wydał w 1075 roku Dyktat papieski - rewolucyjny dokument, który potępiał:

• Symonię (sprzedaż stanowisk kościelnych)
• Łamanie celibatu przez duchownych
• Zawieranie małżeństw przez księży

Najważniejsze: tylko papież może nadawać inwestytury, nie cesarze!

Dramatyczny konflikt: Cesarz Henryk IV sprzeciwiał się reformom, więc papież rzucił na niego klątwę! Henryk zaczął tracić władzę, gdy możnowładcy się od niego odwrócili.

Konkordat wormacki z 1122 roku zakończył konflikt - papież wygrał i od tej pory nadawał inwestytury. Papiestwo zyskało ogromną władzę nad władcami świeckimi, co zmieniło oblicze średniowiecznej Europy na wieki!