Drugi pakt Ribbentrop-Mołotow i podział okupowanej Polski

28 września 1939 roku został podpisany drugi pakt Ribbentrop-Mołotow, który dokonał korekty linii podziału stref wpływów na ziemiach polskich między Niemcami a Związkiem Sowieckim. Nowa granica radziecko-niemiecka została ustalona wzdłuż linii rzek Pisa-Narew-Bug-San. W wyniku tego porozumienia Niemcy uzyskali więcej terytoriów niż w pierwszym układzie z sierpnia 1939 roku. Uzgodniono również, że Litwa znajdzie się w radzieckiej strefie wpływów.

Highlight: Kluczowym postanowieniem paktu było to, że żaden z okupantów nie utworzy marionetkowego państwa polskiego.

Pakt zawierał także tajny protokół o wspólnym zwalczaniu polskiej konspiracji oraz ustalenia dotyczące wymiany ludności - Białorusini i Ukraińcy mieli zostać przesiedleni na ziemie zajęte przez ZSRR, a na tereny okupowane przez Niemców miała zostać przesiedlona ludność deklarująca niemieckie pochodzenie.

Definition: Okupacja sowiecka oznaczała włączenie zajętych terenów Polski do ZSRR jako republik radzieckich.

Tereny zajęte przez Niemców zostały podzielone na dwie kategorie. Pierwszą stanowiły ziemie bezpośrednio wcielone do Rzeszy, obejmujące gospodarczo rozwinięte województwa poznańskie, pomorskie, część łódzkiego z Łodzią, część kieleckiego oraz Górny Śląsk. Zostały one podzielone na 4 okręgi administracyjne. Drugą kategorię stanowiły ziemie okupowane przez Rzeszę, nazwane Generalnym Gubernatorstwem (GG) ze stolicą w Krakowie. Na czele GG stanął Hans Frank, a terytorium to zostało podzielone na dystrykty: krakowski, warszawski, lubelski i radomski. Po ataku ZSRR w czerwcu 1941 roku dodano piąty dystrykt - Galicję Wschodnią.

Example: Generalne Gubernatorstwo było obszarem, gdzie Niemcy prowadzili najbardziej brutalną politykę wobec ludności polskiej i żydowskiej.

Ziemie zajęte przez Sowietów nazwano Zachodnią Białorusią i Zachodnią Ukrainą. W październiku 1939 roku przeprowadzono tam sfingowane wybory do Zgromadzeń Ludowych, które wygrali komuniści. Nowo wybrane Zgromadzenia Ludowe zwróciły się do ZSRR z prośbą o włączenie tych ziem do Związku Radzieckiego. W rezultacie, 1 i 2 listopada 1939 roku Zachodnia Ukraina i Zachodnia Białoruś zostały oficjalnie włączone do ZSRR jako republiki radzieckie.

Vocabulary: Sfingowane wybory to wybory, których wynik został z góry ustalony i nie odzwierciedlał rzeczywistej woli wyborców.

Warto zauważyć, że Wileńszczyznę ZSRR przekazał Litwie, co było częścią szerszej strategii geopolitycznej Stalina w regionie bałtyckim.