Rzeczpospolita po I rozbiorze i początki Sejmu Wielkiego
Po I rozbiorze Polska pozostawała rosyjskim protektoratem, a politykę naszego kraju mocno kontrolował rosyjski ambasador. Stanisław August Poniatowski wprowadził co prawda pewne reformy za pomocą Rady Nieustającej, ale większość szlachty była niechętna tzw. rządom królewsko-ambasadorskim.
Sytuacja w Europie zaczęła się zmieniać, gdy Rosja weszła w konflikt z Turcją. Król próbował wykorzystać ten moment, żądając zgody na reformy i powiększenie armii w zamian za pomoc wojskową. Caryca zgodziła się na zwołanie sejmu i powiększenie wojska, ale sprzeciwiała się głębszym zmianom politycznym.
Sejm rozpoczął obrady 6 października 1788 roku, zawiązując konfederację pod przewodnictwem marszałków Stanisława Małachowskiego i Kazimierza Nestora Sapiehy. Dyskusje toczyły się nie tylko w sejmie, ale również na łamach prasy i w dziełach czołowych myślicieli epoki, jak Stanisław Staszic i Hugo Kołłątaj.
Warto wiedzieć! W sejmie ukształtowały się trzy główne stronnictwa: dworskie (związane z królem), patriotyczne (dążące do gruntownych reform) oraz hetmańskie (przeciwne zmianom ustrojowym).
Stronnictwo patriotyczne z Ignacym Potockim i Hugonem Kołłątajem na czele dążyło do usprawnienia działań sejmu i rządu oraz przyznania praw politycznych mieszczanom. To właśnie oni odegrają kluczową rolę w uchwaleniu Konstytucji 3 Maja.
