System wiedeński na ziemiach polskich
Po kongresie wiedeńskim w 1815 roku terytorium dawnej Rzeczypospolitej znalazło się pod kontrolą trzech mocarstw: Rosji (82%), Austrii (11%) i Prus (7%). Na części ziem utworzono Królestwo Polskie (tzw. Kongresowe), połączone unią personalną z Rosją, oraz Wielkie Księstwo Poznańskie pod rządami pruskimi.
Kraków stał się wolnym miastem zwanym Rzeczpospolitą Krakowską. Gdańsk, który wcześniej cieszył się statusem wolnego miasta, przeszedł pod panowanie Prus, a bogata w sól Wieliczka została przyłączona do Austrii.
W zaborze pruskim początkowo sytuacja Polaków była względnie dobra - mogli używać języka polskiego, pełnić funkcje urzędnicze, a wysokie stanowisko objął Antoni Radziwiłł. Sytuacja pogorszyła się po wybuchu powstania listopadowego, kiedy rozpoczął się proces germanizacji.
Warto zapamiętać! Poznań stał się jednym z najważniejszych ośrodków polskości w zaborze pruskim, mimo nasilającej się germanizacji.
Gospodarczo zabór pruski rozwijał się najszybciej. Uwłaszczenie chłopów rozpoczęte w 1816 roku, czyli nadanie im własności ziemi, przyspieszyło rozwój rolnictwa i przemysłu. Wielkopolska szybko stała się obszarem nowoczesnego rolnictwa i rozwijającego się przemysłu przetwórczego.
