Społeczeństwo obywatelskie to kluczowy element funkcjonowania demokracji, pozwalający obywatelom aktywnie...
HIT3,033 wyświetleń·Zaktualizowano Jun 5, 2026·4 stronyW stronę odrodzenia społeczeństwa obywatelskiego
werosia@wera.biolchemicznie
1 / 4
1
of 4
Czym jest społeczeństwo obywatelskie?
Koncepcja społeczeństwa obywatelskiego ma długą historię - od starożytnej Grecji przez przemyślenia Thomasa Hobbesa, który widział w nim sposób na osiągnięcie pokoju, aż po Johna Locke'a, który postrzegał je jako świadome porozumienie ludzi rezygnujących z części wolności na rzecz władzy.
Według Alexisa de Tocqueville społeczeństwo obywatelskie to wspólnota ludzi aktywnie uczestniczących w życiu publicznym, zrzeszających się w różne struktury, by realizować zadania publiczne. Członkowie takiego społeczeństwa organizują się w różnorodne podmioty, wśród których ważną rolę odgrywają zarówno tradycyjne, jak i elektroniczne media.
Na rozwój społeczeństwa obywatelskiego wpływają trzy główne czynniki: prawno-ustrojowy (przepisy w państwie), kulturowo-społeczny (tradycje samoorganizowania) oraz psychologiczny (cechy członków społeczności).
Warto wiedzieć! Kapitał społeczny, czyli zdolność i chęć do podejmowania wspólnych działań, jest kluczowym miernikiem rozwoju społeczeństwa. Jego najważniejszym składnikiem jest poziom zaufania społecznego - zarówno do innych ludzi, jak i do instytucji.
2
of 4
Odbudowa samorządności w Polsce
Odzyskanie przez Polskę niepodległości po I wojnie światowej umożliwiło rozwój samorządności. Już 27 listopada 1918 roku Józef Piłsudski wydał dekret o utworzeniu samorządu gminnego, a w lutym 1919 roku uregulowano kwestie samorządu miejskiego.
Po II wojnie światowej, w okresie PRL-u, rozwój niezależnego społeczeństwa obywatelskiego był mocno utrudniony lub wręcz nielegalny. Dopiero przełom lat 1988-1990 przyniósł zmiany umożliwiające obywatelom aktywny udział w życiu publicznym. Ważnym krokiem była ustawa "Prawo o stowarzyszeniach" z kwietnia 1989 roku.
Pierwsze w pełni wolne wybory samorządowe odbyły się 27 maja 1990 roku. Frekwencja wyniosła 42%, co było niższym wynikiem niż podczas wyborów czerwcowych w 1989 roku. W 1999 roku, wraz z reformą administracyjną, wprowadzono dwa nowe szczeble samorządu: powiatowy i wojewódzki.
Pamiętaj! Jednym z największych wyzwań dla rozwoju polskiego kapitału społecznego jest utrzymujący się niski poziom zaufania społecznego. To właśnie zaufanie stanowi podstawę skutecznych działań obywatelskich!
3
of 4
Formy aktywności społecznej
Aktywność społeczna to dobrowolne działanie w formalnych i nieformalnych grupach, wykraczające poza obowiązki rodzinne i zawodowe. Najprostszym jej przejawem jest udział w wyborach i referendach. Niestety, w Polsce frekwencja wyborcza w wyborach parlamentarnych jest jedną z najniższych w Unii Europejskiej.
Aktywność społeczna przejawia się również poprzez udział w konsultacjach społecznych, manifestacjach, strajkach, podpisywanie petycji czy nieposłuszeństwo obywatelskie. Wszystkie te działania pozwalają obywatelom wyrażać swoje zdanie w ważnych społecznie kwestiach.
Organizacje pozarządowe (NGO) tworzą tzw. trzeci sektor - obok administracji publicznej (pierwszy sektor) i instytucji nastawionych na zysk (drugi sektor). NGO to organizacje skupiające członków na zasadzie dobrowolności, formalnie niezależne od władz i działające non-profit.
Ciekawostka! NGO to najbardziej zróżnicowana grupa podmiotów społeczeństwa obywatelskiego. Zajmują się one sportem, turystyką, kulturą, edukacją, pomocą społeczną, ochroną zdrowia, prawami człowieka i wieloma innymi dziedzinami życia.
4
of 4
Stowarzyszenia, fundacje i organizacje pożytku publicznego
Stowarzyszenia zakładają osoby połączone wspólnym celem. Istnieją dwa rodzaje stowarzyszeń: rejestrowe (wymagające minimum 7 osób i statutu) oraz zwykłe (minimum 3 osoby, mogą działać na podstawie regulaminu). Członkami stowarzyszeń zwykłych mogą być tylko osoby fizyczne.
Fundację zakłada fundator lub fundatorzy, którzy ustalają statut i przekazują określony majątek na realizację celów publicznych. Fundacja może mieć radę pełniącą funkcję kontrolną. Zarówno fundacjami jak i stowarzyszeniami kierują zarządy z prezesem na czele.
24 kwietnia 2003 roku uchwalono ustawę o działalności organizacji pożytku publicznego i wolontariacie. Dzięki niej część organizacji pozarządowych może uzyskać status organizacji pożytku publicznego (OPP). Obszary pożytku publicznego obejmują m.in. podtrzymywanie tradycji narodowej, działalność na rzecz mniejszości, ochronę zdrowia, pomoc społeczną, ochronę środowiska czy upowszechnianie kultury i sportu.
Dobra rada! Jako młody człowiek możesz już teraz zaangażować się w działalność organizacji pozarządowych jako wolontariusz. To świetny sposób na zdobycie doświadczenia, rozwijanie zainteresowań i realny wpływ na społeczność lokalną!
Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...
Czym jest Towarzysz AI z Knowunity?
Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.
Gdzie mogę pobrać aplikację Knowunity?
Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.
Czy aplikacja Knowunity naprawdę jest darmowa?
Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.
Najpopularniejsze notatki z WOS
9Najpopularniejsze notatki
9Nie ma nic odpowiedniego? Sprawdź inne przedmioty.
Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas — pokochasz też i Ty.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.
Stefan Sużytkownik iOS
Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.
Samantha Klichużytkownik Androida
Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.
Annaużytkownik iOS
HIT3,033 wyświetleń·Zaktualizowano Jun 5, 2026·4 stronyW stronę odrodzenia społeczeństwa obywatelskiego
werosia@wera.biolchemicznie
Społeczeństwo obywatelskie to kluczowy element funkcjonowania demokracji, pozwalający obywatelom aktywnie wpływać na otaczającą rzeczywistość. Jego rozwój w Polsce, po latach ograniczeń, nastąpił po 1989 roku wraz z odbudową samorządności i tworzeniem nowych form organizacji pozarządowych. Zrozumienie tego zjawiska pomoże Ci...
1
of 4
Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!
- Dostęp do wszystkich materiałów
- Popraw swoje oceny
- Dołącz do milionów studentów
Czym jest społeczeństwo obywatelskie?
Koncepcja społeczeństwa obywatelskiego ma długą historię - od starożytnej Grecji przez przemyślenia Thomasa Hobbesa, który widział w nim sposób na osiągnięcie pokoju, aż po Johna Locke'a, który postrzegał je jako świadome porozumienie ludzi rezygnujących z części wolności na rzecz władzy.
Według Alexisa de Tocqueville społeczeństwo obywatelskie to wspólnota ludzi aktywnie uczestniczących w życiu publicznym, zrzeszających się w różne struktury, by realizować zadania publiczne. Członkowie takiego społeczeństwa organizują się w różnorodne podmioty, wśród których ważną rolę odgrywają zarówno tradycyjne, jak i elektroniczne media.
Na rozwój społeczeństwa obywatelskiego wpływają trzy główne czynniki: prawno-ustrojowy (przepisy w państwie), kulturowo-społeczny (tradycje samoorganizowania) oraz psychologiczny (cechy członków społeczności).
Warto wiedzieć! Kapitał społeczny, czyli zdolność i chęć do podejmowania wspólnych działań, jest kluczowym miernikiem rozwoju społeczeństwa. Jego najważniejszym składnikiem jest poziom zaufania społecznego - zarówno do innych ludzi, jak i do instytucji.
2
of 4Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!
- Dostęp do wszystkich materiałów
- Popraw swoje oceny
- Dołącz do milionów studentów
Odbudowa samorządności w Polsce
Odzyskanie przez Polskę niepodległości po I wojnie światowej umożliwiło rozwój samorządności. Już 27 listopada 1918 roku Józef Piłsudski wydał dekret o utworzeniu samorządu gminnego, a w lutym 1919 roku uregulowano kwestie samorządu miejskiego.
Po II wojnie światowej, w okresie PRL-u, rozwój niezależnego społeczeństwa obywatelskiego był mocno utrudniony lub wręcz nielegalny. Dopiero przełom lat 1988-1990 przyniósł zmiany umożliwiające obywatelom aktywny udział w życiu publicznym. Ważnym krokiem była ustawa "Prawo o stowarzyszeniach" z kwietnia 1989 roku.
Pierwsze w pełni wolne wybory samorządowe odbyły się 27 maja 1990 roku. Frekwencja wyniosła 42%, co było niższym wynikiem niż podczas wyborów czerwcowych w 1989 roku. W 1999 roku, wraz z reformą administracyjną, wprowadzono dwa nowe szczeble samorządu: powiatowy i wojewódzki.
Pamiętaj! Jednym z największych wyzwań dla rozwoju polskiego kapitału społecznego jest utrzymujący się niski poziom zaufania społecznego. To właśnie zaufanie stanowi podstawę skutecznych działań obywatelskich!
3
of 4Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!
- Dostęp do wszystkich materiałów
- Popraw swoje oceny
- Dołącz do milionów studentów
Formy aktywności społecznej
Aktywność społeczna to dobrowolne działanie w formalnych i nieformalnych grupach, wykraczające poza obowiązki rodzinne i zawodowe. Najprostszym jej przejawem jest udział w wyborach i referendach. Niestety, w Polsce frekwencja wyborcza w wyborach parlamentarnych jest jedną z najniższych w Unii Europejskiej.
Aktywność społeczna przejawia się również poprzez udział w konsultacjach społecznych, manifestacjach, strajkach, podpisywanie petycji czy nieposłuszeństwo obywatelskie. Wszystkie te działania pozwalają obywatelom wyrażać swoje zdanie w ważnych społecznie kwestiach.
Organizacje pozarządowe (NGO) tworzą tzw. trzeci sektor - obok administracji publicznej (pierwszy sektor) i instytucji nastawionych na zysk (drugi sektor). NGO to organizacje skupiające członków na zasadzie dobrowolności, formalnie niezależne od władz i działające non-profit.
Ciekawostka! NGO to najbardziej zróżnicowana grupa podmiotów społeczeństwa obywatelskiego. Zajmują się one sportem, turystyką, kulturą, edukacją, pomocą społeczną, ochroną zdrowia, prawami człowieka i wieloma innymi dziedzinami życia.
4
of 4Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!
- Dostęp do wszystkich materiałów
- Popraw swoje oceny
- Dołącz do milionów studentów
Stowarzyszenia, fundacje i organizacje pożytku publicznego
Stowarzyszenia zakładają osoby połączone wspólnym celem. Istnieją dwa rodzaje stowarzyszeń: rejestrowe (wymagające minimum 7 osób i statutu) oraz zwykłe (minimum 3 osoby, mogą działać na podstawie regulaminu). Członkami stowarzyszeń zwykłych mogą być tylko osoby fizyczne.
Fundację zakłada fundator lub fundatorzy, którzy ustalają statut i przekazują określony majątek na realizację celów publicznych. Fundacja może mieć radę pełniącą funkcję kontrolną. Zarówno fundacjami jak i stowarzyszeniami kierują zarządy z prezesem na czele.
24 kwietnia 2003 roku uchwalono ustawę o działalności organizacji pożytku publicznego i wolontariacie. Dzięki niej część organizacji pozarządowych może uzyskać status organizacji pożytku publicznego (OPP). Obszary pożytku publicznego obejmują m.in. podtrzymywanie tradycji narodowej, działalność na rzecz mniejszości, ochronę zdrowia, pomoc społeczną, ochronę środowiska czy upowszechnianie kultury i sportu.
Dobra rada! Jako młody człowiek możesz już teraz zaangażować się w działalność organizacji pozarządowych jako wolontariusz. To świetny sposób na zdobycie doświadczenia, rozwijanie zainteresowań i realny wpływ na społeczność lokalną!
Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...
Czym jest Towarzysz AI z Knowunity?
Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.
Gdzie mogę pobrać aplikację Knowunity?
Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.
Czy aplikacja Knowunity naprawdę jest darmowa?
Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.
Najpopularniejsze notatki z WOS
9Najpopularniejsze notatki
9Nie ma nic odpowiedniego? Sprawdź inne przedmioty.
Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas — pokochasz też i Ty.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.
Stefan Sużytkownik iOS
Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.
Samantha Klichużytkownik Androida
Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.
Annaużytkownik iOS