Ballady Mickiewicza
Ballada "Romantyczność" rozgrywa się na rynku małego miasteczka. Główna bohaterka, Karusia, rozmawia z duchem zmarłego ukochanego, podczas gdy zwykli ludzie nie widzą Jasia. W utworze pojawia się konflikt między światem racjonalnym a intuicyjnym - między nauką i rozumem a uczuciami i wiarą w rzeczy niematerialne.
W balladzie "Lilije" kobieta morduje męża, a na jego grobie sadzi lilie, by ukryć zbrodnię. Kiedy bracia zmarłego zaczynają się o nią starać, pustelnik każe im upleść wianki z kwiatów. Nieświadomie wybierają lilie z grobu brata. W kulminacyjnym momencie pojawia się duch zmarłego męża, a cerkiew zapada się pod ziemię razem z wszystkimi bohaterami.
"Świteź" ma kompozycję szkatułkową - opowieść zawiera historię w historii. Jezioro Świteź skrywa tajemnicę dawnego miasta, które zostało zatopione podczas najazdu. Córka władcy Tuhana poprosiła Boga o godną śmierć dla kobiet miasta, by uchronić je przed hańbą. Kobiety zamieniły się w białe kwiaty, a każdy, kto je zrywa, ponosi śmierć.
Ciekawostka: Mickiewicz w balladach często sięga po motywy ludowe i ludową sprawiedliwość. Zbrodnia nigdy nie pozostaje bez kary, a natura staje się narzędziem wymierzania sprawiedliwości!
W balladzie "Rybka" młoda dziewczyna zostaje uwiedziona przez panicza, który ją porzuca dla kobiety równej stanem. Po urodzeniu dziecka z rozpaczy topi się w jeziorze. Pojawia się później jako ryba karmiąca dziecko, a gdy panicz z żoną zbliżają się do jeziora, zostają zamienieni w głazy.
