Pochodzenie i znaczenie "Bogurodzicy"
"Bogurodzica" to utwór o nieznanym autorstwie, będący najstarszym zachowanym polskim tekstem poetyckim. Nazwa pochodzi od pierwszego słowa pieśni, która oryginalnie zapisywana była jako dwa oddzielne wyrazy: "Bogu rodzica". Wbrew pozorom nie jest to typowa pieśń maryjna, lecz intelektualnie ujęta modlitwa zawierająca wyznanie wiary.
Utwór powstał jako trop - czyli pieśń wykonywana podczas mszy jako komentarz do łacińskiej liturgii. Ze względu na skomplikowaną melodię i ozdobniki (melizmaty), wykonywał ją prawdopodobnie specjalnie wyszkolony chór chłopięcy (schola cantorum), a nie cała wspólnota wiernych.
Z czasem "Bogurodzica" zyskała status pieśni bojowej polskiego rycerstwa (śpiewano ją przed bitwami pod Grunwaldem i Warną) oraz pieśni koronacyjnej dynastii Jagiellonów. To pokazuje, jak istotną rolę pełnił ten utwór w kształtowaniu tożsamości narodowej.
Warto zapamiętać! W "Bogurodzicy" występują cztery postacie: Maryja, Chrystus, Bóg Ojciec i Jan Chrzciciel. Ta czwórka może symbolizować kwadrat - figurę uważaną w średniowieczu za doskonałą - a także cztery cnoty kardynalne: męstwo, sprawiedliwość, umiarkowanie i roztropność.
