Fonetyka i rodzaje głosek
Fonetyka zajmuje się badaniem dźwięków mowy. Głoska to najmniejszy dźwięk, który możemy wymówić. To co mówimy to głoski, a to co piszemy to litery.
Głoski dzielimy na dwie główne grupy. Samogłoski to dźwięki, które brzmią pełnie i tworzą sylaby (a, ą, e, ę, i, o, u, y). Wszystkie samogłoski są dźwięczne i dzielą się na ustne (a, e, i, o, u, y) oraz nosowe (ą, ę). Spółgłoski to pozostałe głoski, które nie tworzą sylab same z siebie.
Spółgłoski możemy podzielić na dźwięczne (b, d, g, w, z, ż, ź) i bezdźwięczne (p, t, k, f, s, ś, ć). Dzielimy je także na twarde (w, z, s, n) i miękkie (ń, ś, ź), a także ustne i nosowe (m, n).
Ciekawostka! Litera "i" ma kilka funkcji - może być samogłoską, może zmiękczać inne głoski (jak w słowie "cień") albo oznaczać głoskę "j" po spółgłosce miękkiej np.wsłowie"piasek"wymawianymjakop−j−a−s−e−k.
W języku polskim zachodzą różne zjawiska fonetyczne. Upodobnienia to zmiany głosek pod wpływem sąsiednich dźwięków (np. "wstecz" wymawiamy "fstecz"). Mogą być wsteczne lub postępowe. Przykładem jest ubezdźwięcznienie w wygłosie - na końcu wyrazu głoski dźwięczne tracą dźwięczność (np. "chleb" wymawiamy jak "chlep").