Zderzenie z polską rzeczywistością
Cezary, powróciwszy do Warszawy, próbuje odnaleźć swoje miejsce w odradzającej się Polsce. Podejmuje pracę jako sekretarz Szymona Gajowca, jednocześnie studiując medycynę i mieszkając w ubogiej, żydowskiej dzielnicy. Tam poznaje komunistę Antoniego Lulka i zaczyna dostrzegać różne wizje Polski.
Baryka stoi na rozdrożu ideologicznym - z jednej strony pociąga go reformistyczna wizja Gajowca, z drugiej radykalne poglądy Lulka. Na zebraniu komunistów sprzeciwia się uproszczeniom propagandy i antypolskiemu nastawieniu, pokazując, że potrafi samodzielnie myśleć. Ostatecznie jednak, targany emocjami po spotkaniu z Laurą, przyłącza się do komunistycznej manifestacji.
Powieść kończy się otwartą sceną - Cezary wychodzi na czoło demonstracji robotników, wiedząc, że "trzeba działać". Żeromski celowo pozostawia przyszłość bohatera i jego wybory nierozstrzygnięte, zachęcając czytelnika do własnych przemyśleń.
Kluczowa idea! Tytuł "Przedwiośnie" ma wiele znaczeń - odnosi się zarówno do trudnego okresu początku wiosny, sytuacji Polski po odzyskaniu niepodległości, jak i do etapu życia głównego bohatera, który znajduje się między młodością a dojrzałością.
W powieści przedstawione są trzy główne wizje odbudowy Polski: utopijne "szklane domy" Seweryna Baryki, reformistyczna droga stopniowych zmian Szymona Gajowca oraz rewolucyjne idee Antoniego Lulka. Żeromski nie daje jednoznacznej odpowiedzi, która z tych dróg jest właściwa, pozostawiając to pytanie otwartym dla czytelników i całego narodu polskiego.