Godność w sytuacjach ekstremalnych
Czy da się zachować godność, gdy wszystko wokół się wali? To pytanie nurtowało wielu autorów opisujących najciemniejsze karty historii.
W "Zdążyć przed Panem Bogiem" Hanna Krall pokazuje, jak powstanie w getcie warszawskim było aktem godności - ludzie chcieli sami zadecydować o swoim losie. Marek Edelman opowiadał o starym Żydzie zmuszonym do tańca na beczce - ta scena tak go poruszyła, że obiecał sobie nigdy nie dać się upokorzyć.
Podobnie myślał Gustaw Herling-Grudziński w "Innym świecie". W radzieckim łagrze widział ludzi, którzy staczali się na dno, ale też tych, którzy zachowali człowieczeństwo przez małe gesty współczucia. Historia Kostylewa - komunisty zdradzonego przez system - pokazuje, że czasem jedyną formą godności był sprzeciw, nawet kosztem życia.
Pamiętaj: W literaturze godność często przejawia się przez prawo wyboru - nawet jeśli wszystkie opcje są tragiczne.
