Romantyzm - epoka buntu i uczuć

Wyobraź sobie epokę, w której uczucia stały się ważniejsze od rozumu, a indywidualizm zastąpił sztywne reguły. Romantyzm w Europie trwał od lat 90. XVIII wieku do lat 30.-40. XIX wieku, ale w Polsce jego ramy czasowe są bardzo konkretne.

Polski romantyzm oficjalnie rozpoczął się w 1822 roku wydaniem "Ballad i romansów" Mickiewicza i zakończył w 1864 roku wraz z powstaniem styczniowym. To był okres naznaczony dramatycznymi wydarzeniami - wielką rewolucją francuską, wojnami napoleońskimi oraz powstaniami narodowymi.

Najważniejsze cechy tej epoki to odejście od racjonalizmu na rzecz irracjonalizmu - czyli przewagi uczuć nad rozumem. Romantycy wierzyli w mistycyzm i siły nadprzyrodzone, interesowali się historią (historyzm) oraz kulturą ludową.

Bohater romantyczny to indywidualista zbuntowany wobec zasad społecznych, często nieszczęśliwie zakochany. Szczególnym typem jest bohater werteryczny - nadmiernie uczuciowy, samotny i skłonny do samobójstwa, jak Werter z powieści Goethego.

💡 Zapamiętaj: Romantyzm polski dzieli się na nurt krajowy (do 1830 r.) z Fredrą i jego "Zemstą" oraz nurt emigracyjny (po 1831 r.) z wielkimi dziełami Mickiewicza napisanymi na wygnaniu.

Adam Mickiewicz (1798-1855) - najważniejsza postać polskiego romantyzmu. Urodzony w Zaosiu, był filomatą (miłośnikiem wiedzy), za co został zesłany w głąb Rosji. To właśnie tam, w latach 1824-1827, stworzył swoje najważniejsze dzieła. Zmarł w Konstantynopolu, organizując polskie legiony.