Romantyzm - podstawowe pojęcia i gatunki
Mesjanizm to przekonanie, że Polacy zostali wybrani przez Boga do szczególnej misji w dziejach świata. Po klęsce powstania listopadowego Polacy wierzyli, że ich cierpienie ma sens - podobnie jak Chrystus cierpiał dla ludzkości, tak Polska ma cierpieć, aby potem odrodzić się jako potężne mocarstwo.
Prometeizm oznacza bunt jednostki przeciwko Bogu, gdy bohater samotnie cierpi za swoje ideały i szczęście całej ludzkości. Wallenrodyzm to postawa człowieka, który w walce z wrogami ojczyzny stosuje podstęp i zdradę - "trzeba być lisem i lwem".
Romantycy stworzyli nowe gatunki literackie. Ballada łączy lirykę, epikę i dramat, nawiązuje do tradycji ludowej i pełna jest tajemniczości. Powieść poetycka ma luźną fabułę i zagadkowego bohatera. Dramat romantyczny odrzuca klasyczne zasady teatru i wprowadza elementy fantastyczne.
Pamiętaj: Wszystkie gatunki romantyczne łączą różne rodzaje literackie - to nazywa się synkretyzmem!