Satyry Ignacego Krasickiego

Satyra jako gatunek wywodzi się z antyku i charakteryzuje się swobodną kompozycją wierszowaną, której głównym celem jest wytykanie ludzkich wad i przywar. Nie jest to jednak zwykła krytyka - ma ona funkcję dydaktyczną, czyli ma uczyć i wychowywać czytelnika.

Krasicki w swoich satyrach, wydanych około 1779 roku, przedstawia bystre obserwacje świata i ludzkiej natury w realiach oświeceniowych. W "Pijaństwie" autor krytykuje typowo sarmacką wadę nadużywania alkoholu. Utwór ma formę rozmowy dwóch przyjaciół - pijaka szukającego usprawiedliwień dla swojego nałogu oraz trzeźwego szlachcica reprezentującego oświeceniowy światopogląd.

Druga słynna satyra, "Świat zepsuty", stanowi diagnozę polskiego społeczeństwa po pierwszym rozbiorze Polski. Autor wymienia w niej upadek najważniejszych wartości: brak cnót, brak prawdy, dominację kłamstwa, zanik pobożności i autorytetów oraz ogólny upadek moralności i wartości rodzinnych.

Warto zapamiętać! Satyry Krasickiego nie tylko krytykują, ale też pokazują bezradność moralisty wobec ludzkich wad - przykładem jest puenta "Pijaństwa", gdzie pijak okazuje się niereformowalny, co pokazuje zwątpienie autora w ludzki rozsądek.