Wojna i okupacja - kluczowe pojęcia
Gdy wybuchła II wojna światowa w 1939 roku, Polska stanęła w obliczu brutalnej okupacji. Terror wobec ludności objawiał się przez egzekucje, wysiedlenia, łapanki i ciągły strach. Mimo to, rozwijało się podziemne wojsko, szkolnictwo i życie kulturalne.
Jednym z najtragiczniejszych aspektów wojny był holokaust – systematyczna zagłada Żydów prowadzona przez niemieckich nazistów. Ludobójstwo to miało miejsce w obozach zagłady takich jak Auschwitz, Treblinka, Bełżec czy Sobibór.
Wojna stworzyła tzw. pokolenie Kolumbów – generację młodzieży urodzonej około 1920 roku, dla której wejście w dorosłość przypadło na czas wojny. Byli to młodzi ludzie starannie wykształceni, wychowani w szacunku do romantycznych tradycji niepodległościowych. Tragizm ich losów wynikał z konieczności podjęcia walki przy jednoczesnej chęci normalnego życia. Do tego pokolenia należeli m.in. Krzysztof Kamil Baczyński, Tadeusz Borowski i Tadeusz Różewicz.
Warto zapamiętać! Literatura okupacyjna do 1945 roku miała charakter tyrtejski - głosiła pochwałę heroizmu żołnierzy, podtrzymywała na duchu i budziła patriotyzm. Reagowała na bieżące wydarzenia, ukazując wojnę jako katastrofę cywilizacji i przedstawiając dylematy etyczne bohaterów.
