Kluczowe pojęcia literatury współczesnej
Literatura powojenna rozwijała się w cieniu skomplikowanej rzeczywistości politycznej. Socrealizm narzucony z ZSRR stał się obowiązującą doktryną, która tłumiła osobistą ekspresję pisarzy na rzecz powielania określonych schematów. Wielu twórców, którzy nie akceptowali komunizmu, wybrało emigrację, tworząc ważne ośrodki polskiej kultury w Paryżu i Londynie.
W kraju panowała cenzura, która eliminowała niewygodne dla władzy tematy, a utwory emigracyjne objęte były zakazem druku. W oficjalnym obiegu dominowała nowomowa - język władzy totalitarnej, zapożyczony z powieści Orwella "Rok 1984", pełen gotowych formułek tworzących zafałszowany obraz rzeczywistości.
Po śmierci Stalina nastąpiła tzw. odwilż - stopniowa liberalizacja życia. Jednak w okresie stanu wojennego kultura znów straciła swobodę rozwoju, zdelegalizowano "Solidarność" i zawieszono działalność stowarzyszeń twórczych.
Warto zapamiętać! Literatura współczesna odpowiada na zmieniające się warunki życia społecznego - od zniewolenia totalitarnego po problemy współczesnego konsumpcjonizmu i globalizacji. Stąd też różnorodność form wyrazu - od teatru absurdu wykorzystującego groteskę do przedstawienia bezsensowności ludzkiego losu, po teatr alternatywny oddziałujący na widza środkami pozatekstowymi.
