Dezintegracja państw definicja odnosi się do zaniku zdolności państwa do właściwego funkcjonowania. Przyczyny dezintegracji mogą być różnorodne:

1. Agresja - czynnik zewnętrzny, polegający na użyciu siły zbrojnej przeciwko suwerenności terytorialnej lub niezawisłości politycznej innego państwa.

Przykład: Aneksja Kuwejtu przez Irak w 1991 roku jako przykład agresji prowadzącej do dezintegracji.

2. Implozja - czynnik wewnętrzny, oznaczający rozpad państwa w wyniku niezdolności władz do zarządzania jego terytorium oraz tendencji odśrodkowych.

Przykład: Rozpad Związku Radzieckiego w 1991 roku jako przykład implozji.

3. Secesja - może mieć charakter wewnętrzny lub mieszany, polega na odłączeniu się danego terytorium od istniejącego państwa w celu utworzenia odrębnego organizmu państwowego.

Przykład: Pokojowa secesja Singapuru od Malezji w 1965 roku lub zbrojna secesja Bangladeszu od Pakistanu w 1971 roku.

4. Likwidacja - czynnik wewnętrzny, polegający na formalnie dobrowolnym rozwiązaniu danego państwa i utworzeniu innych państw.

Przykład: Rozpad Czechosłowacji w 1993 roku jako przykład likwidacji państwa.

Highlight: Integracja i dezintegracja na świecie to procesy, które nieustannie kształtują mapę polityczną globu i wpływają na stosunki międzynarodowe.

Federacja to państwo związkowe, w którym poszczególne podmioty federacyjne są ze sobą najsilniej powiązane, a obok ich władz równolegle funkcjonują ogólnopaństwowe władze federalne.

Konfederacja to związek państw luźno powiązanych, gdzie występują nadrzędne organy państwowe, których decyzje są wiążące dla państw członkowskich, ale nigdy nie mogą wiązać bezpośrednio ich obywateli.

Vocabulary: Prawo legacji - prawo do utrzymywania stosunków dyplomatycznych z innymi państwami oraz przyjmowania i wysyłania przedstawicieli dyplomatycznych.

Highlight: Wbrew nazwie, Szwajcaria nie jest konfederacją, lecz federacją!

Ustrój terytorialny Polski i innych państw może przybierać różne formy. Podstawowy podział to państwa jednolite (unitarne) i złożone.

Państwa jednolite (unitarne) charakteryzują się jednolitą strukturą administracyjną i terytorialną na całym obszarze. Dzielą się one na:

1. Scentralizowane - gdzie urzędnicy w instytucjach regionalnych są powoływani przez władze centralne, np. w Holandii.

2. Zdecentralizowane - gdzie urzędnicy są powoływani niezależnie od władz centralnych, np. w Wielkiej Brytanii.

Przykład: Holandia jako przykład państwa scentralizowanego, a Wielka Brytania jako zdecentralizowanego.

Państwa złożone charakteryzują się występowaniem:

• Co najmniej dwóch systemów politycznych o odmiennej strukturze i kompetencjach
• Co najmniej dwóch różnych systemów prawnych
• Podwójnego obywatelstwa

Definicja: Zasada domniemania kompetencji oznacza, że uprawnienia niezastrzeżone dla władz centralnych należą do kompetencji władz podmiotów federacji.

Terytorium autonomiczne to część państwa z zagwarantowaną znaczną swobodą w kształtowaniu spraw wewnętrznych, ale bez prawa do samodzielnego utrzymywania stosunków dyplomatycznych.

Highlight: Wszystkie ustroje polityczne mają swoje unikalne cechy i sposób funkcjonowania, co wpływa na organizację państwa i życie jego obywateli.