Budowa i funkcje skóry

Skóra jest naszą naturalną tarczą ochronną! Chroni nas przed urazami, szkodliwymi substancjami i drobnoustrojami, które mogłyby nam zaszkodzić. Pomaga też regulować temperaturę ciała poprzez pocenie się i kontrolowanie przepływu krwi.

Nasza skóra ma jeszcze więcej super mocy - wydala zbędne produkty przemiany materii, wytwarza witaminę D pod wpływem słońca i odbiera bodźce z otoczenia dzięki licznym receptorom.

Skóra składa się z dwóch głównych warstw: naskórka i skóry właściwej, a pod nimi znajduje się warstwa podskórna. Naskórek to zewnętrzna warstwa zbudowana z tkanki nabłonkowej, która jest wodoodporna. Jego wierzchnia część to warstwa rogowa złożona z martwych komórek, które stale się złuszczają i są zastępowane nowymi z głębszej warstwy rozrodczej.

💡 Ciekawostka: W warstwie rozrodczej znajdują się specjalne komórki barwnikowe produkujące melaninę - to właśnie ona nadaje kolor twojej skórze, włosom i oczom, a dodatkowo chroni cię przed szkodliwym promieniowaniem UV!

Wytwory naskórka i barwa skóry

Kolor skóry zależy od ilości melaniny w naszych komórkach. Im więcej czasu spędzasz na słońcu, tym więcej melaniny produkuje twoja skóra, by cię chronić - dlatego się opalasz!

Z naszego naskórka powstają też włosy i paznokcie, które pełnią funkcje ochronne. Włosy izolują wrażliwe obszary ciała przed zimnem i innymi czynnikami zewnętrznymi, a paznokcie to twarde płytki chroniące opuszki palców.

W skórze znajdują się różne typy gruczołów. Gruczoły potowe pomagają ci się ochłodzić, wydzielając pot, który parując, odbiera ciepło. Gruczoły łojowe wytwarzają łój - tłustą substancję chroniącą skórę przed wysychaniem i infekcjami. U kobiet, które urodziły, gruczoły sutkowe produkują mleko bogate w substancje odżywcze dla dziecka.

💡 Warto wiedzieć: Gdy jest ci zimno, naczynia krwionośne w skórze właściwej zwężają się, by zatrzymać ciepło w ciele. Kiedy jest gorąco - rozszerzają się, by oddać nadmiar ciepła do otoczenia. To dlatego czasem robisz się czerwony podczas upału lub wysiłku!

Skóra właściwa i receptory

Skóra właściwa to druga warstwa skóry zbudowana z tkanki łącznej. Zawiera włókna białka zwanego kolagenem, które nadają twojej skórze sprężystość i wytrzymałość - dzięki nim twoja skóra jest elastyczna i odporna na rozerwanie!

W tej warstwie znajdują się też liczne naczynia krwionośne, które dostarczają skórze tlen i substancje odżywcze. Krążąca krew odgrywa też kluczową rolę w regulacji temperatury ciała.

Pod skórą właściwą leży warstwa podskórna zbudowana głównie z tkanki tłuszczowej. Działa ona jak ochronny koc i magazyn energii dla organizmu.

Skóra zawiera tysiące receptorów - specjalnych zakończeń nerwowych, które odbierają bodźce z otoczenia. Dzięki nim czujesz dotyk, temperaturę, ból i inne wrażenia. Najbardziej wrażliwe miejsca, jak wargi i opuszki palców, mają najwięcej receptorów. Większość z nich potrafi się adaptować do stałych bodźców - dlatego po jakimś czasie przestajesz czuć ucisk ubrania na skórze!

💡 Spróbuj sam: Dotknij opuszkami palców różnych powierzchni wokół siebie. Zauważysz, jak wiele szczegółów możesz wyczuć! To zasługa gęsto rozmieszczonych receptorów w twoich palcach.