Podstawy genetyki - DNA i geny
DNA to materiał, który przechowuje wszystkie informacje o Twoim organizmie. Wyobraź sobie ogromną bibliotekę instrukcji do budowy całego Ciebie! Ta cząsteczka ma kształt podwójnej spirali (helisy) zbudowanej z dwóch skręconych nici.
Każda nić DNA składa się z mniejszych elementów - nukleotydów. Każdy nukleotyd zawiera cukier (deoksyrybozę), resztę kwasu fosforowego i jedną z czterech zasad azotowych: adeninę (A), tyminę (T), guaninę (G) lub cytozynę (C). To jak cztery litery alfabetu genetycznego!
Zasady azotowe łączą się ze sobą według zasady komplementarności: A zawsze łączy się z T, a C zawsze łączy się z G. Dzięki temu obie nici DNA pasują do siebie idealnie jak zamek błyskawiczny. Gen to fragment DNA zawierający informację o budowie konkretnego białka. Ciekawe, że geny stanowią tylko 2% całego DNA - reszta to fragmenty, które nie kodują żadnych cech!
💡 Warto zapamiętać: Trzy nukleotydy tworzą kodon, który koduje jeden aminokwas. Aminokwasy łączą się, tworząc białka - podstawowy budulec organizmu!
W ludzkim organizmie znajduje się 46 chromosomów, które tworzą tzw. kariotyp człowieka.
