Gady: Biologia Rozszerzona

Systematyka i cechy charakterystyczne gadów

Gady dzielą się na cztery główne rzędy: żółwie, krokodyle, hatterie i łuskonośne (jaszczurki, węże). To właśnie łuskonośne spotykasz najczęściej - od jaszczurki zwinki po żmiję zygzakowatą.

Najważniejszą cechą gadów jest to, że są owodniowcami - składają jaja w skorupach z błonami płodowymi. Dzięki temu nie muszą wracać do wody jak płazy! Są zmiennocieplne, więc ich temperatura zależy od otoczenia.

Ich sucha, gruba skóra pokryta łuskami chroni przed utratą wody - dlatego mogą żyć w suchych miejscach. Mają także częściową przegrodę w sercu i nie oddychają przez skórę.

Zapamiętaj: Gady jako pierwsze zwierzęta całkowicie uniezależniły się od wody w rozrodzie!

Budowa i funkcjonowanie gadów

Układ oddechowy gadów opiera się na gąbczastych płucach wentylowanych przez mięśnie międzyżebrowe - to nowość w świecie zwierząt! Powietrze trafia przez nozdrza do płuc, gdzie zachodzi wymiana gazowa.

Ich szkielet ma kość kwadratową ułatwiającą połykanie dużych ofiar. Kręgosłup składa się z 5 odcinków, a pierwsze dwa kręgi (dźwigacz i obrotnik) pozwalają gadом ruszać głową na "tak" i "nie". Niektóre mogą odrzucać ogon w autotomii.

Serce ma 2 przedsionki i 1 komorę z częściową przegrodą (tylko krokodyle mają 4-działowe). Mają nerki właściwe i wydalają kwas moczowy zamiast amoniaku.

Rozród to ich największy sukces ewolucyjny - zapłodnienie wewnętrzne, jaja z błonami płodowymi i brak stadium larwalnego oznaczają pełną niezależność od wody.

Pamiętaj: Błony płodowe to przełom ewolucyjny - dzięki nim gady mogły skolonizować ląd!