Budowa pierwotna korzenia

Budowa pierwotna korzenia obejmuje charakterystyczny układ tkanek, widoczny na przekroju poprzecznym przez strefę włośnikową. Główne elementy to:

• Ryzoderma - zewnętrzna warstwa komórek z włośnikami
• Kora pierwotna - warstwa miękiszowa
• Walec osiowy zawierający:
  • Drewno pierwotne
  • Łyko pierwotne

Budowa pierwotna korzenia roślin jednoliściennych i dwuliściennych różni się układem wiązek przewodzących. U roślin jednoliściennych wiązki są ułożone w okręgu, podczas gdy u dwuliściennych tworzą charakterystyczny układ gwiaździsty.

Definition: Ryzoderma - zewnętrzna warstwa komórek korzenia, z której wyrastają włośniki.

Example: Przykładem rośliny o wyraźnej budowie pierwotnej korzenia jest młoda siewka fasoli.

Budowa wtórna korzenia

Budowa wtórna korzenia rozwija się u roślin dwuliściennych i nagonasiennych w wyniku działalności tkanek twórczych - kambium i felogenu. Główne elementy budowy wtórnej to:

• Periderm (korek, felogen, felloderma) - powstający z felogenu
• Drewno wtórne - powstające z kambium do wewnątrz
• Łyko wtórne - powstające z kambium na zewnątrz

Porównaj pierwotna i wtórna budowę korzenia:

• Budowa pierwotna charakteryzuje się prostszym układem tkanek i brakiem tkanek wtórnych
• Budowa wtórna cechuje się obecnością drewna i łyka wtórnego oraz peridermu

Highlight: Budowa wtórna korzenia umożliwia roślinom wieloletnim wzrost na grubość i lepsze przystosowanie do warunków środowiska.

Vocabulary: Kambium - tkanka twórcza odpowiedzialna za powstawanie drewna i łyka wtórnego.

Budowa i funkcje korzenia

Korzeń to organ roślinny o złożonej budowie i kluczowych funkcjach dla rośliny. Wyróżniamy dwa główne typy budowy anatomicznej korzenia:

• Budowa pierwotna korzenia - powstaje w wyniku działania stożka wzrostu korzenia
• Budowa wtórna korzenia - powstaje w wyniku działania kambium i felogenu

Rośliny wykształcają różne systemy korzeniowe:

• System palowy - charakterystyczny dla roślin nagozalążkowych i dwuliściennych, z dominującym korzeniem głównym
• System korzeniowy wiązkowy - typowy dla paprotników, składający się z wielu równorzędnych korzeni przybyszowych

W korzeniu wyróżniamy następujące strefy:

1. Strefa podziałów komórkowych - odpowiedzialna za wzrost korzenia
2. Strefa wydłużania - powoduje szybki wzrost korzenia na długość
3. Strefa włośnikowa - główna strefa wchłaniania wody i soli mineralnych
4. Strefa wyrośnięta - nie uczestniczy w pobieraniu wody, wyrastają z niej korzenie boczne

Highlight: Strefa włośnikowa pełni kluczową rolę w pobieraniu wody i składników mineralnych z gleby dzięki obecności licznych włośników.

Vocabulary: Stożek wzrostu - grupa komórek merystematycznych na szczycie korzenia, odpowiedzialna za jego wzrost.