Zacznij

Biologia

Systemy Klasyfikacji Biologicznej

Gatunek

Biologia1630Zaktualizowano 28 wrz 202612 strony

Matura Biologia Rozszerzona Grudzień 2022 – Część 3

Zgłoś
user profile picture
Olga@.pogodynka.
Dodaj do źródeł Google
Przeanalizujmy zadania z matury rozszerzonej z biologii z grudnia 2022 roku. Znajdziemy tu klasyczne zagadnienia genetyki, ekologii i ewolucji, które często pojawiają się na egzaminie maturalnym.
Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 1

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Zadanie 15 - Genetyka barwy kwiatów

Poznaj mechanizm dziedziczenia barwy kwiatów u rośliny Collinsia parviflora. To świetny przykład tego, jak dwa geny współpracują ze sobą, tworząc różne kolory.

Kluczowy mechanizm: Niebieski kolor powstaje w dwóch etapach. Enzym Ea (kodowany przez allel A) przekształca bezbarwny substrat w fioletowy barwnik. Następnie enzym Eb (kodowany przez allel B) zmienia fioletowy barwnik w niebieski.

Jeśli brakuje enzymu Ea (genotyp aa), kwiat będzie biały niezależnie od drugiego genu. Gdy brakuje enzymu Eb (genotyp bb), ale jest aktywny Ea, kwiat pozostanie fioletowy. Genotypy rodzicielskie to aaBB (biały) i AAbb (fioletowy), a potomstwo F₁ ma genotyp AaBb (niebieski).

Zapamiętaj: To przykład epistazy - jeden gen maskuje działanie drugiego!

Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 2

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Zadanie 15.2 - Krzyżówka testowa

Teraz sprawdzimy, co się dzieje przy krzyżówce testowej - skrzyżowaniu heterozygoty AaBb z podwójną homozygotą recesywną aabb.

Heterozygota AaBb tworzy cztery typy gamet: AB, Ab, aB, ab. Każda z nich łączy się z gametyą ab od drugiego rodzica. Powstają cztery genotypy potomstwa: AaBb (niebieski), Aabb (fioletowy), aaBb (biały), aabb (biały).

Stosunek fenotypowy wynosi 1:1:2 - czyli 25% niebieskich, 25% fioletowych i 50% białych kwiatów. Zauważ, że białe kwiaty powstają na dwa sposoby genetyczne!

Wskazówka: Krzyżówka testowa to świetny sposób na sprawdzenie genotypu osobnika o dominującym fenotypie.

Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 3

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Zadanie 16 - Relacje międzygatunkowe w jeziorze Bajkał

Analiza wykresów pokazuje fascynujące relacje międzygatunkowe między dwiema rybami - gołomiankami w jeziorze Bajkał.

Z danych wynika, że obie ryby żywią się podobnymi organizmami (skorupiakami), co wskazuje na konkurencję międzygatunkową. Dodatkowo, wykresy pokazują, że każdy gatunek gołomianki może być pożywieniem dla drugiego - to klasyczny przykład drapieżnictwa.

Te zależności mogą się różnić w poszczególnych częściach jeziora, co pokazuje jak złożone są ekosystemy wodne. Konkurencja dotyczy walki o te same zasoby pokarmowe, podczas gdy drapieżnictwo to bezpośrednie polowanie jednego gatunku na drugi.

Ciekawostka: Jezioro Bajkał to najstarsze i najgłębsze jezioro świata z unikatową fauną!

Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 4

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Zadanie 17 - Identyfikacja gatunków kosaćców

Badania morfometryczne to podstawowa metoda rozróżniania blisko spokrewnionych gatunków. Porównanie dwóch kosaćców pokazuje, jak ważne są precyzyjne pomiary.

Kluczowa obserwacja: Długość działek wewnętrznego okółka okwiatu doskonale rozróżnia gatunki. U I. setosa średnia wynosi 1,5 cm, a u I. versicolor aż 4,3 cm - różnica prawie 3 cm!

Dlaczego ta cecha jest tak skuteczna? Różnica między średnimi (2,8 cm) jest znacznie większa niż odchylenie standardowe (poniżej 0,5 cm) u obu gatunków. To oznacza, że zakresy pomiarów się nie nakładają.

Praktyczna rada: W biologii systematycznej zawsze szukamy cech o największej zmienności międzygatunkowej i najmniejszej wewnątrzgatunkowej.

Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 5

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Zadanie 17 - Zapylanie kosaćców

Okazały, barwny okwiat kosaćców to klasyczna adaptacja do zapylania przez owady. Kwiaty te ewoluowały, by przyciągnąć wzrok zapylaczy.

Inne cechy potwierdzające owadopylność to trójkrotna symetria kwiatu - ułatwia owadom lądowanie i poruszanie się po kwiatach. Brak zróżnicowania na kielich i koronę nie jest istotny dla określenia typu zapylania.

Rośliny wiatropylne mają zazwyczaj niewielkie, niezauważalne kwiaty bez intensywnych barw. Produkują ogromne ilości pyłku, który łatwo unosi się w powietrzu. Kosaćce to przeciwieństwo takiej strategii.

Zapamiętaj: Barwne, duże kwiaty = owadopylność, małe, niezauważalne = wiatropylność!

Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 6

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Zadanie 18 - Ewolucja archozaurów

Odkrycia paleontologiczne zmieniły nasze rozumienie pokrewieństwa gadów i ptaków. Ptaki to w rzeczywistości żyjące dinozaury!

Archozaury (gady naczelne) obejmują ptaki, dinozaury i krokodyle. Żółwie, wbrew wcześniejszym teoriom, są bliżej spokrewnione z archozaurami niż z jaszczurkami i wężami. Sekwencjonowanie genomów ostatecznie rozstrzygnęło te kontrowersje.

Przegroda międzykomorowa w sercu ma kluczowe znaczenie dla stałocieplności. Zapobiega mieszaniu się krwi natlenowanej z odtlenowaną, co zwiększa efektywność dostarczania tlenu do tkanek. Więcej tlenu = intensywniejszy metabolizm = więcej ciepła.

Fascynujący fakt: Współczesne krokodyle prawdopodobnie wtórnie utraciły stałocieplność, przystosowując się do życia wodnego!

Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 7

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Kontynuacja zadania 18

Intensywny metabolizm ptaków wymaga ogromnych ilości tlenu. Podczas lotu zużycie tlenu może wzrosnąć kilkukrotnie w porównaniu do spoczynku!

Pełna przegroda w sercu to kluczowa adaptacja. Dzieli ona serce na dwie niezależne części - prawą (krew odtlenowana) i lewą (krew natlenowana). Dzięki temu do tkanek dociera krew o maksymalnym stężeniu tlenu.

Ten efektywny system krążenia umożliwia oddychanie tlenowe na najwyższym poziomie. Komórki otrzymują tyle tlenu, ile potrzebują do intensywnego spalania glukozy i produkcji ciepła. To właśnie pozwala ptakom utrzymywać stałą temperaturę ciała nawet w ekstremalnych warunkach.

Kluczowe pojęcie: Stałocieplność wymaga nie tylko produkcji ciepła, ale też efektywnego systemu transportu tlenu!

Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 8

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Zadanie 18.2 - Drzewo filogenetyczne

Drzewo filogenetyczne to mapa pokrewieństwa organizmów. Pokazuje, które gatunki są bliżej spokrewnione i kiedy się rozdzieliły ewolucyjnie.

Na podstawie tekstu musisz poprawnie połączyć gałęzie. Archozaury (ptaki, dinozaury, krokodyle) tworzą jedną grupę, podczas gdy żółwie są ich grupą siostrzaną. Łuskonośne (węże, jaszczurki) stanowią najstarszą linię gadów.

Ostatni wspólny przodek archozaurów znajduje się w węźle łączącym wszystkie archozaury. Utrata stałocieplności nastąpiła na gałęzi prowadzącej do współczesnych krokodyli - po oddzieleniu się od linii ptaków i dinozaurów.

Wskazówka maturalna: Zawsze czytaj uważnie tekst - wszystkie informacje potrzebne do rozwiązania są tam zawarte!

Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 9

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 10

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...

Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.

Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.

Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.

Podobne notatki

Biologia

Puls Życia 6 - Dział 2 (sprawdzian)

Puls Życia 6 - Dział 2 (sprawdzian)

6 SP83912
Biologia

Systematyka Organizmu

Zrozumienie systematyki organizmów: klasyfikacja królestw, typów, gromad i rodzajów. Dowiedz się o różnicach między systemem sztucznym a naturalnym oraz o hierarchicznej strukturze klasyfikacji. Idealne dla uczniów biologii i nauk przyrodniczych.

5 SP197222
Biologia

Transport Pęcherzykowy: Endocytoza i Egzocytoza

Zrozum procesy endocytozy (fagocytoza, pinocytoza) oraz egzocytozy w kontekście transportu pęcherzykowego. Dowiedz się, jak komórki transportują substancje za pomocą pęcherzyków, w tym enzymów i związków chemicznych. Idealne dla uczniów przygotowujących się do egzaminów z biologii komórkowej.

1110919
Biologia

Transport przez błony komórkowe

Zrozumienie transportu przez błony biologiczne: różnice między transportem biernym a czynnym, mechanizmy dyfuzji, osmozy oraz endocytozy i egzocytozy. Dowiedz się, jak białka błonowe wpływają na transport substancji oraz jakie są rodzaje transportu pęcherzykowego. Idealne dla studentów biologii i nauk przyrodniczych.

164010
Biologia

PROTISTY

TEMAT PROTISTY BIOLOGIA NA CZASIE 2 - ZAKRES ROZSZERZONY

2357090
Biologia

Genetyka klasa 8

Dwa pierwsze tematy: - pojęcie genetyki, - zmienności - genetyka w różnych dyscyplinach - budowa DNA Pojęcie: nukleotyd, gen, chromatyna zasada komplementarności. Miłej nauki

8 SP3735
Zobacz więcej

Najpopularniejsze notatki: Gatunek

Biologia

Systematyka Organizmu

Zrozumienie systematyki organizmów: klasyfikacja królestw, typów, gromad i rodzajów. Dowiedz się o różnicach między systemem sztucznym a naturalnym oraz o hierarchicznej strukturze klasyfikacji. Idealne dla uczniów biologii i nauk przyrodniczych.

5 SP197222
Biologia

Puls Życia 6 - Dział 2 (sprawdzian)

Puls Życia 6 - Dział 2 (sprawdzian)

6 SP83912

Najpopularniejsze notatki: Biologia

Biologia

Budowa i funkcje skóry

Szczegółowa notatka z biologii dla klas 7, podręcznik wydawnictwa nowej ery - Puls życia. Temat: Budowa i funkcje skóry.

7 SP6739201
Biologia

BADANIA BIOLOGICZNE

1. Metody badawcze w biologii 2. Obserwacje mikroskopowe 3. Proste analizy statystyczne w biologii 4. Analiza materiałów źródłowych w badaniach biologicznych

112 572401
Biologia

Molekularna Genetyka

Zrozumienie kluczowych koncepcji molekularnej genetyki, w tym budowy DNA i RNA, replikacji, ekspresji genów oraz kodu genetycznego. Notatka zawiera szczegółowe informacje na temat transkrypcji i translacji, a także modyfikacji potranskrypcyjnych i potranslacyjnych. Idealna dla uczniów biologii na poziomie podstawowym.

332 2131542
Biologia

Metody badawcze w biologii - biologia - klasa 1 LO biol-chem

Pojęcia takie jak: obserwacja, biologia, doświadczenie,zmienna zależna i niezależna, etapy badań biologicznych

5 SP5197112
Biologia

Genetyka molekularna

Wszystkie ważne informacje z genetyki molekularnej na maturę. UWAGA: posłużyłam się niektórymi obrazkami od aniodbiologii, bo świetnie obrazowują poszczególne procesy. Mam nadzieje, że nikt mnie za to nie zje 🫣

4268282
Biologia

Cykl Infekcji Wirusów

Zrozumienie cykli infekcyjnych wirusów, w tym cyklu litycznego i lizogenicznego. Analiza budowy wirusa, form morfologicznych oraz ich znaczenia w ekosystemie. Dowiedz się, jak wirusy onkogenne wpływają na organizmy oraz jak wirusy działają jako molekularne pasożyty. Typ: Podsumowanie.

28324194
Biologia

Rodzaje Tkanek: Nabłonkowa, Mięśniowa, Nerwowa

Zgłębiaj różnorodność tkanek zwierzęcych w tym szczegółowym opracowaniu. Dowiedz się o funkcjach i strukturze tkanek nabłonkowych, mięśniowych i nerwowych, ich roli w organizmach oraz ich znaczeniu w procesach biologicznych. Idealne dla uczniów biologii i studentów medycyny. Typ: Podsumowanie.

6 SP18 978802
Biologia

Wirusy: Struktura i Cykl

Zgłębiaj tajniki wirusów jako molekularnych pasożytów. Dowiedz się o ich budowie, cyklach infekcyjnych (litycznym i lizogenicznym) oraz ich wpływie na zdrowie ludzi i zwierząt. Idealne dla uczniów biologii rozszerzonej. Kluczowe pojęcia: wirusy, struktura wirusa, cykl lityczny, biologia chorób.

135 3331757
Biologia

Budowa i Funkcje Bakterii

Zgłębiaj budowę i funkcje bakterii oraz archeowców w kontekście biologii komórkowej. Dowiedz się o strukturze ściany komórkowej, mechanizmach reprodukcji, rodzajach bakterii oraz ich roli w ekosystemach. Materiał przeznaczony dla uczniów klasy 2 w zakresie rozszerzonym. Kluczowe zagadnienia: bakterie, archeowce, choroby, metabolizm, fotosynteza.

213 015405

Najpopularniejsze notatki

Język polski

Mity Greckie: Kluczowe Opowieści

Zanurz się w fascynujący świat mitologii greckiej. Odkryj kluczowe mity, takie jak historia Prometeusza, Demeter i Persefony, oraz Syzyfa. Poznaj bogów, herosów i ich niezwykłe przygody, które kształtowały wierzenia starożytnych Greków. Idealne dla studentów literatury i mitologii.

137 9271232
Język polski

Inny Świat: Wspomnienia z Jercewa

Odkryj 'Inny Świat' Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, autobiograficzną powieść dokumentalną, która ukazuje brutalne realia życia w radzieckim obozie pracy. Autor, oskarżony o szpiegostwo, dzieli się swoimi przeżyciami, refleksjami na temat ludzkiej psychiki oraz relacjami z innymi więźniami. Poznaj głębokie analizy moralności, cierpienia i nadziei w nieludzkich warunkach. Idealne dla studentów literatury i historii, którzy pragną zrozumieć kontekst wojenny i totalitarny.

314 390329
Język polski

Mity Greckie i Bogowie

Zanurz się w fascynujący świat mitologii greckiej, odkrywając kluczowe mity, takie jak opowieści o Perseuszu, Edypie, Prometeuszu oraz bogach olimpijskich. Ta notatka zawiera szczegółowe opisy postaci, ich atrybutów oraz znaczenie mitów w kontekście kultury greckiej. Idealna dla studentów literatury i mitologii. Typ: streszczenie.

125 7161247
Język polski

Antyk / Starożytność

ramy czasowe, cywilizację, sztuka antyczna, cechy literatury, szkoły filozoficzne, filozofowie, wzorce osobowe, budowa teatru, budowa tragedii antycznej i jej cechy

111 985210
Język polski

Dżuma: Tematy i Motywy

Analiza powieści 'Dżuma' Alberta Camusa, obejmująca kluczowe tematy, takie jak dżuma jako symbol zła, absurd oraz wojny. Zawiera omówienie postaci, ich postaw wobec epidemii, znaczenie tytułu oraz kazania ojca Paneloux. Idealne dla studentów literatury i filozofii, poszukujących głębszego zrozumienia utworu.

346 1911179
Język angielski

Czasy w Języku Angielskim

Kompleksowe notatki dotyczące podstawowych czasów w języku angielskim, idealne dla maturzystów 2025. Zawierają szczegółowe omówienie Present Simple, Present Continuous, Past Simple, Past Perfect i innych, z przykładami i zasadami użycia. Przygotuj się skutecznie do egzaminu z tym 46-stronicowym materiałem!

425 2161260
Język polski

Antyk - notatka

Hejka! Oto krótka notatka z Antyku. Jest tu o filozofii, o teatrze, o Antygonie, Mitologii i Iliadzie.

110 258269
Język angielski

Czasy w języku angielskim na egzamin ósmoklasisty.

Wszystkie czasy na egzamin ósmoklasisty z języka angielskiego (2025)!<3

8 SP14 228378
Język polski

Edelman i Powstanie w Getcie

Analiza lektury 'Zdążyć przed Panem Bogiem' Hanny Krall, koncentrująca się na tematach takich jak etyka, cierpienie, oraz heroizm w kontekście powstania w warszawskim getcie. Opracowanie omawia genezę, problematykę oraz kluczowe postacie, w tym Marka Edelmana, ukazując złożoność wyborów moralnych w obliczu Holokaustu.

314 452347

Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas, pokochasz też i Ty.

4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Stefan Sużytkownik iOS

Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.

Samantha Klichużytkownik Androida

Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.

Annaużytkownik iOS

Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.