Otwórz aplikację

Przedmioty

BiologiaBiologia1619 wyświetleń·Zaktualizowano 27 sie 2026·12 strony

Matura Biologia Rozszerzona Grudzień 2022 – Część 3

user profile picture
Olga@.pogodynka.

Przeanalizujmy zadania z matury rozszerzonej z biologii z grudnia 2022...

1
of 10
Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 1

Zadanie 15 - Genetyka barwy kwiatów

Poznaj mechanizm dziedziczenia barwy kwiatów u rośliny Collinsia parviflora. To świetny przykład tego, jak dwa geny współpracują ze sobą, tworząc różne kolory.

Kluczowy mechanizm: Niebieski kolor powstaje w dwóch etapach. Enzym Ea (kodowany przez allel A) przekształca bezbarwny substrat w fioletowy barwnik. Następnie enzym Eb (kodowany przez allel B) zmienia fioletowy barwnik w niebieski.

Jeśli brakuje enzymu Ea (genotyp aa), kwiat będzie biały niezależnie od drugiego genu. Gdy brakuje enzymu Eb (genotyp bb), ale jest aktywny Ea, kwiat pozostanie fioletowy. Genotypy rodzicielskie to aaBB (biały) i AAbb (fioletowy), a potomstwo F₁ ma genotyp AaBb (niebieski).

Zapamiętaj: To przykład epistazy - jeden gen maskuje działanie drugiego!

2
of 10
Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 2

Zadanie 15.2 - Krzyżówka testowa

Teraz sprawdzimy, co się dzieje przy krzyżówce testowej - skrzyżowaniu heterozygoty AaBb z podwójną homozygotą recesywną aabb.

Heterozygota AaBb tworzy cztery typy gamet: AB, Ab, aB, ab. Każda z nich łączy się z gametyą ab od drugiego rodzica. Powstają cztery genotypy potomstwa: AaBb (niebieski), Aabb (fioletowy), aaBb (biały), aabb (biały).

Stosunek fenotypowy wynosi 1:1:2 - czyli 25% niebieskich, 25% fioletowych i 50% białych kwiatów. Zauważ, że białe kwiaty powstają na dwa sposoby genetyczne!

Wskazówka: Krzyżówka testowa to świetny sposób na sprawdzenie genotypu osobnika o dominującym fenotypie.

3
of 10
Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 3

Zadanie 16 - Relacje międzygatunkowe w jeziorze Bajkał

Analiza wykresów pokazuje fascynujące relacje międzygatunkowe między dwiema rybami - gołomiankami w jeziorze Bajkał.

Z danych wynika, że obie ryby żywią się podobnymi organizmami (skorupiakami), co wskazuje na konkurencję międzygatunkową. Dodatkowo, wykresy pokazują, że każdy gatunek gołomianki może być pożywieniem dla drugiego - to klasyczny przykład drapieżnictwa.

Te zależności mogą się różnić w poszczególnych częściach jeziora, co pokazuje jak złożone są ekosystemy wodne. Konkurencja dotyczy walki o te same zasoby pokarmowe, podczas gdy drapieżnictwo to bezpośrednie polowanie jednego gatunku na drugi.

Ciekawostka: Jezioro Bajkał to najstarsze i najgłębsze jezioro świata z unikatową fauną!

4
of 10
Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 4

Zadanie 17 - Identyfikacja gatunków kosaćców

Badania morfometryczne to podstawowa metoda rozróżniania blisko spokrewnionych gatunków. Porównanie dwóch kosaćców pokazuje, jak ważne są precyzyjne pomiary.

Kluczowa obserwacja: Długość działek wewnętrznego okółka okwiatu doskonale rozróżnia gatunki. U I. setosa średnia wynosi 1,5 cm, a u I. versicolor aż 4,3 cm - różnica prawie 3 cm!

Dlaczego ta cecha jest tak skuteczna? Różnica między średnimi (2,8 cm) jest znacznie większa niż odchylenie standardowe (poniżej 0,5 cm) u obu gatunków. To oznacza, że zakresy pomiarów się nie nakładają.

Praktyczna rada: W biologii systematycznej zawsze szukamy cech o największej zmienności międzygatunkowej i najmniejszej wewnątrzgatunkowej.

5
of 10
Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 5

Zadanie 17 - Zapylanie kosaćców

Okazały, barwny okwiat kosaćców to klasyczna adaptacja do zapylania przez owady. Kwiaty te ewoluowały, by przyciągnąć wzrok zapylaczy.

Inne cechy potwierdzające owadopylność to trójkrotna symetria kwiatu - ułatwia owadom lądowanie i poruszanie się po kwiatach. Brak zróżnicowania na kielich i koronę nie jest istotny dla określenia typu zapylania.

Rośliny wiatropylne mają zazwyczaj niewielkie, niezauważalne kwiaty bez intensywnych barw. Produkują ogromne ilości pyłku, który łatwo unosi się w powietrzu. Kosaćce to przeciwieństwo takiej strategii.

Zapamiętaj: Barwne, duże kwiaty = owadopylność, małe, niezauważalne = wiatropylność!

6
of 10
Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 6

Zadanie 18 - Ewolucja archozaurów

Odkrycia paleontologiczne zmieniły nasze rozumienie pokrewieństwa gadów i ptaków. Ptaki to w rzeczywistości żyjące dinozaury!

Archozaury (gady naczelne) obejmują ptaki, dinozaury i krokodyle. Żółwie, wbrew wcześniejszym teoriom, są bliżej spokrewnione z archozaurami niż z jaszczurkami i wężami. Sekwencjonowanie genomów ostatecznie rozstrzygnęło te kontrowersje.

Przegroda międzykomorowa w sercu ma kluczowe znaczenie dla stałocieplności. Zapobiega mieszaniu się krwi natlenowanej z odtlenowaną, co zwiększa efektywność dostarczania tlenu do tkanek. Więcej tlenu = intensywniejszy metabolizm = więcej ciepła.

Fascynujący fakt: Współczesne krokodyle prawdopodobnie wtórnie utraciły stałocieplność, przystosowując się do życia wodnego!

7
of 10
Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 7

Kontynuacja zadania 18

Intensywny metabolizm ptaków wymaga ogromnych ilości tlenu. Podczas lotu zużycie tlenu może wzrosnąć kilkukrotnie w porównaniu do spoczynku!

Pełna przegroda w sercu to kluczowa adaptacja. Dzieli ona serce na dwie niezależne części - prawą (krew odtlenowana) i lewą (krew natlenowana). Dzięki temu do tkanek dociera krew o maksymalnym stężeniu tlenu.

Ten efektywny system krążenia umożliwia oddychanie tlenowe na najwyższym poziomie. Komórki otrzymują tyle tlenu, ile potrzebują do intensywnego spalania glukozy i produkcji ciepła. To właśnie pozwala ptakom utrzymywać stałą temperaturę ciała nawet w ekstremalnych warunkach.

Kluczowe pojęcie: Stałocieplność wymaga nie tylko produkcji ciepła, ale też efektywnego systemu transportu tlenu!

8
of 10
Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 8

Zadanie 18.2 - Drzewo filogenetyczne

Drzewo filogenetyczne to mapa pokrewieństwa organizmów. Pokazuje, które gatunki są bliżej spokrewnione i kiedy się rozdzieliły ewolucyjnie.

Na podstawie tekstu musisz poprawnie połączyć gałęzie. Archozaury (ptaki, dinozaury, krokodyle) tworzą jedną grupę, podczas gdy żółwie są ich grupą siostrzaną. Łuskonośne (węże, jaszczurki) stanowią najstarszą linię gadów.

Ostatni wspólny przodek archozaurów znajduje się w węźle łączącym wszystkie archozaury. Utrata stałocieplności nastąpiła na gałęzi prowadzącej do współczesnych krokodyli - po oddzieleniu się od linii ptaków i dinozaurów.

Wskazówka maturalna: Zawsze czytaj uważnie tekst - wszystkie informacje potrzebne do rozwiązania są tam zawarte!

9
of 10
Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 9
10
of 10
Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 10

Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...

Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.

Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.

Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.

Podobne notatki

Najpopularniejsze notatki: Gatunek

1

Najpopularniejsze notatki z Biologia

9
BiologiaBiologia

Cykl Infekcji Wirusów

Zrozumienie cykli infekcyjnych wirusów, w tym cyklu litycznego i lizogenicznego. Analiza budowy wirusa, form morfologicznych oraz ich znaczenia w ekosystemie. Dowiedz się, jak wirusy onkogenne wpływają na organizmy oraz jak wirusy działają jako molekularne pasożyty. Typ: Podsumowanie.

27,146165
BiologiaBiologia

Wirusy: Struktura i Cykl

Zgłębiaj tajniki wirusów jako molekularnych pasożytów. Dowiedz się o ich budowie, cyklach infekcyjnych (litycznym i lizogenicznym) oraz ich wpływie na zdrowie ludzi i zwierząt. Idealne dla uczniów biologii rozszerzonej. Kluczowe pojęcia: wirusy, struktura wirusa, cykl lityczny, biologia chorób.

133,9181,714
BiologiaBiologia

Metody badawcze w biologii

Notatka na podstawie podręcznika NE oraz podstawy programowej z biologii rozszerzonej ❤️

11,28423
BiologiaBiologia

Chemia Organizmu: Kluczowe Składniki

Zgłębiaj skład chemiczny organizmów w tej notatce, obejmującej makro- i mikroelementy, oddziaływania chemiczne, rolę wody oraz sole mineralne. Idealna dla uczniów liceum i technikum na poziomie rozszerzonym. Dowiedz się, jak te elementy wpływają na procesy biologiczne i fizjologiczne.

117,185552
BiologiaBiologia

RNA i DNA: Budowa i Funkcje

Zrozumienie budowy i roli kwasów nukleinowych, w tym RNA i DNA, w procesach biologicznych. Dowiedz się o różnych typach RNA (mRNA, tRNA, rRNA) oraz ich funkcjach w syntezie białek. Odkryj, jak DNA przechowuje i przekazuje informacje genetyczne. Materiał przeznaczony dla uczniów klasy 4 w zakresie rozszerzonym biologii.

42,25355
BiologiaBiologia

Budowa i funkcje skóry

Szczegółowa notatka z biologii dla klas 7, podręcznik wydawnictwa nowej ery - Puls życia. Temat: Budowa i funkcje skóry.

7 SP3,909125
BiologiaBiologia

BADANIA BIOLOGICZNE

1. Metody badawcze w biologii 2. Obserwacje mikroskopowe 3. Proste analizy statystyczne w biologii 4. Analiza materiałów źródłowych w badaniach biologicznych

19,093305
BiologiaBiologia

Budowa I funkcje nukleotydów oraz kwasów nukleinowych

Nukleotydy I kwasy nukleinowe, budowa I funkcje | biologia rozszerzona klasa 1 | podręcznik biologia na czasie 1

16,303152
BiologiaBiologia

Aminokwasy. Budowa I funkcje bialek

Aminokwasy i białka, budowa I funkcje | biologia rozszerzona klasa 1 | podręcznik biologia na czasie 1

15,944165

Najpopularniejsze notatki

9
Język polskiJęzyk polski

Antyk / Starożytność

ramy czasowe, cywilizację, sztuka antyczna, cechy literatury, szkoły filozoficzne, filozofowie, wzorce osobowe, budowa teatru, budowa tragedii antycznej i jej cechy

17,514132
Język polskiJęzyk polski

Analiza Lalki Prusa

Szczegółowa analiza powieści 'Lalka' Bolesława Prusa, obejmująca kompozycję, problematykę, głównych bohaterów oraz kontekst społeczny Warszawy lat 70. i 80. XIX wieku. Zawiera omówienie miłości Wokulskiego do Izabeli Łęckiej, różnorodności narracji oraz otwartości zakończenia. Idealna dla studentów literatury i miłośników polskiej prozy.

2135,3374,355
Język polskiJęzyk polski

Miseria i Komedia Moliera

Analiza 'Skąpca' Moliera - kluczowe postacie, tematy i komizm. Odkryj satyrę obyczajową, relacje rodzinne oraz obsesję posiadania w kontekście XVII-wiecznego Paryża. Idealne dla uczniów i studentów literatury. Typ: streszczenie.

243,2981,088
BiologiaBiologia

Cykl Infekcji Wirusów

Zrozumienie cykli infekcyjnych wirusów, w tym cyklu litycznego i lizogenicznego. Analiza budowy wirusa, form morfologicznych oraz ich znaczenia w ekosystemie. Dowiedz się, jak wirusy onkogenne wpływają na organizmy oraz jak wirusy działają jako molekularne pasożyty. Typ: Podsumowanie.

27,146165
Język polskiJęzyk polski

Walka o Godność w Getcie

Analiza 'Zdążyć przed Panem Bogiem' Hanny Krall, koncentrująca się na powstaniu w warszawskim getcie oraz dążeniu do godnej śmierci. Obejmuje kluczowe wydarzenia, postacie oraz filozoficzne refleksje dotyczące ludzkiej motywacji i cierpienia. Typ: reportaż.

1111,8995,231
Język polskiJęzyk polski

Młoda Polska: Kluczowe Tematy

Odkryj istotne cechy i motywy epoki Młodej Polski, w tym dekadentyzm, sztukę dla sztuki oraz wpływ filozofii Nietzschego i Schopenhauera. Analiza najważniejszych twórców, ich dzieł oraz typów bohaterów. Idealne dla studentów literatury i kultury polskiej.

1117,4015,016
Język polskiJęzyk polski

Edelman i Powstanie w Getcie

Analiza lektury 'Zdążyć przed Panem Bogiem' Hanny Krall, koncentrująca się na tematach takich jak etyka, cierpienie, oraz heroizm w kontekście powstania w warszawskim getcie. Opracowanie omawia genezę, problematykę oraz kluczowe postacie, w tym Marka Edelmana, ukazując złożoność wyborów moralnych w obliczu Holokaustu.

311,359270
Język polskiJęzyk polski

Inny Świat: Wspomnienia z Jercewa

Odkryj 'Inny Świat' Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, autobiograficzną powieść dokumentalną, która ukazuje brutalne realia życia w radzieckim obozie pracy. Autor, oskarżony o szpiegostwo, dzieli się swoimi przeżyciami, refleksjami na temat ludzkiej psychiki oraz relacjami z innymi więźniami. Poznaj głębokie analizy moralności, cierpienia i nadziei w nieludzkich warunkach. Idealne dla studentów literatury i historii, którzy pragną zrozumieć kontekst wojenny i totalitarny.

310,966245
Język angielskiJęzyk angielski

Czasy w Języku Angielskim

Kompleksowe notatki dotyczące podstawowych czasów w języku angielskim, idealne dla maturzystów 2025. Zawierają szczegółowe omówienie Present Simple, Present Continuous, Past Simple, Past Perfect i innych, z przykładami i zasadami użycia. Przygotuj się skutecznie do egzaminu z tym 46-stronicowym materiałem!

421,5971,159

Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas, pokochasz też i Ty.

4.6/5App Store
4.7/5Google Play

Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.

Stefan Sużytkownik iOS

Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.

Samantha Klichużytkownik Androida

Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.

Annaużytkownik iOS
BiologiaBiologia1619 wyświetleń·Zaktualizowano 27 sie 2026·12 strony

Matura Biologia Rozszerzona Grudzień 2022 – Część 3

user profile picture
Olga@.pogodynka.

Przeanalizujmy zadania z matury rozszerzonej z biologii z grudnia 2022 roku. Znajdziemy tu klasyczne zagadnienia genetyki, ekologii i ewolucji, które często pojawiają się na egzaminie maturalnym.

1
of 10
Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 1

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!

  • Dostęp do wszystkich materiałów
  • Popraw swoje oceny
  • Dołącz do milionów studentów

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Zadanie 15 - Genetyka barwy kwiatów

Poznaj mechanizm dziedziczenia barwy kwiatów u rośliny Collinsia parviflora. To świetny przykład tego, jak dwa geny współpracują ze sobą, tworząc różne kolory.

Kluczowy mechanizm: Niebieski kolor powstaje w dwóch etapach. Enzym Ea (kodowany przez allel A) przekształca bezbarwny substrat w fioletowy barwnik. Następnie enzym Eb (kodowany przez allel B) zmienia fioletowy barwnik w niebieski.

Jeśli brakuje enzymu Ea (genotyp aa), kwiat będzie biały niezależnie od drugiego genu. Gdy brakuje enzymu Eb (genotyp bb), ale jest aktywny Ea, kwiat pozostanie fioletowy. Genotypy rodzicielskie to aaBB (biały) i AAbb (fioletowy), a potomstwo F₁ ma genotyp AaBb (niebieski).

Zapamiętaj: To przykład epistazy - jeden gen maskuje działanie drugiego!

2
of 10
Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 2

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!

  • Dostęp do wszystkich materiałów
  • Popraw swoje oceny
  • Dołącz do milionów studentów

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Zadanie 15.2 - Krzyżówka testowa

Teraz sprawdzimy, co się dzieje przy krzyżówce testowej - skrzyżowaniu heterozygoty AaBb z podwójną homozygotą recesywną aabb.

Heterozygota AaBb tworzy cztery typy gamet: AB, Ab, aB, ab. Każda z nich łączy się z gametyą ab od drugiego rodzica. Powstają cztery genotypy potomstwa: AaBb (niebieski), Aabb (fioletowy), aaBb (biały), aabb (biały).

Stosunek fenotypowy wynosi 1:1:2 - czyli 25% niebieskich, 25% fioletowych i 50% białych kwiatów. Zauważ, że białe kwiaty powstają na dwa sposoby genetyczne!

Wskazówka: Krzyżówka testowa to świetny sposób na sprawdzenie genotypu osobnika o dominującym fenotypie.

3
of 10
Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 3

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!

  • Dostęp do wszystkich materiałów
  • Popraw swoje oceny
  • Dołącz do milionów studentów

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Zadanie 16 - Relacje międzygatunkowe w jeziorze Bajkał

Analiza wykresów pokazuje fascynujące relacje międzygatunkowe między dwiema rybami - gołomiankami w jeziorze Bajkał.

Z danych wynika, że obie ryby żywią się podobnymi organizmami (skorupiakami), co wskazuje na konkurencję międzygatunkową. Dodatkowo, wykresy pokazują, że każdy gatunek gołomianki może być pożywieniem dla drugiego - to klasyczny przykład drapieżnictwa.

Te zależności mogą się różnić w poszczególnych częściach jeziora, co pokazuje jak złożone są ekosystemy wodne. Konkurencja dotyczy walki o te same zasoby pokarmowe, podczas gdy drapieżnictwo to bezpośrednie polowanie jednego gatunku na drugi.

Ciekawostka: Jezioro Bajkał to najstarsze i najgłębsze jezioro świata z unikatową fauną!

4
of 10
Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 4

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!

  • Dostęp do wszystkich materiałów
  • Popraw swoje oceny
  • Dołącz do milionów studentów

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Zadanie 17 - Identyfikacja gatunków kosaćców

Badania morfometryczne to podstawowa metoda rozróżniania blisko spokrewnionych gatunków. Porównanie dwóch kosaćców pokazuje, jak ważne są precyzyjne pomiary.

Kluczowa obserwacja: Długość działek wewnętrznego okółka okwiatu doskonale rozróżnia gatunki. U I. setosa średnia wynosi 1,5 cm, a u I. versicolor aż 4,3 cm - różnica prawie 3 cm!

Dlaczego ta cecha jest tak skuteczna? Różnica między średnimi (2,8 cm) jest znacznie większa niż odchylenie standardowe (poniżej 0,5 cm) u obu gatunków. To oznacza, że zakresy pomiarów się nie nakładają.

Praktyczna rada: W biologii systematycznej zawsze szukamy cech o największej zmienności międzygatunkowej i najmniejszej wewnątrzgatunkowej.

5
of 10
Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 5

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!

  • Dostęp do wszystkich materiałów
  • Popraw swoje oceny
  • Dołącz do milionów studentów

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Zadanie 17 - Zapylanie kosaćców

Okazały, barwny okwiat kosaćców to klasyczna adaptacja do zapylania przez owady. Kwiaty te ewoluowały, by przyciągnąć wzrok zapylaczy.

Inne cechy potwierdzające owadopylność to trójkrotna symetria kwiatu - ułatwia owadom lądowanie i poruszanie się po kwiatach. Brak zróżnicowania na kielich i koronę nie jest istotny dla określenia typu zapylania.

Rośliny wiatropylne mają zazwyczaj niewielkie, niezauważalne kwiaty bez intensywnych barw. Produkują ogromne ilości pyłku, który łatwo unosi się w powietrzu. Kosaćce to przeciwieństwo takiej strategii.

Zapamiętaj: Barwne, duże kwiaty = owadopylność, małe, niezauważalne = wiatropylność!

6
of 10
Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 6

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!

  • Dostęp do wszystkich materiałów
  • Popraw swoje oceny
  • Dołącz do milionów studentów

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Zadanie 18 - Ewolucja archozaurów

Odkrycia paleontologiczne zmieniły nasze rozumienie pokrewieństwa gadów i ptaków. Ptaki to w rzeczywistości żyjące dinozaury!

Archozaury (gady naczelne) obejmują ptaki, dinozaury i krokodyle. Żółwie, wbrew wcześniejszym teoriom, są bliżej spokrewnione z archozaurami niż z jaszczurkami i wężami. Sekwencjonowanie genomów ostatecznie rozstrzygnęło te kontrowersje.

Przegroda międzykomorowa w sercu ma kluczowe znaczenie dla stałocieplności. Zapobiega mieszaniu się krwi natlenowanej z odtlenowaną, co zwiększa efektywność dostarczania tlenu do tkanek. Więcej tlenu = intensywniejszy metabolizm = więcej ciepła.

Fascynujący fakt: Współczesne krokodyle prawdopodobnie wtórnie utraciły stałocieplność, przystosowując się do życia wodnego!

7
of 10
Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 7

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!

  • Dostęp do wszystkich materiałów
  • Popraw swoje oceny
  • Dołącz do milionów studentów

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Kontynuacja zadania 18

Intensywny metabolizm ptaków wymaga ogromnych ilości tlenu. Podczas lotu zużycie tlenu może wzrosnąć kilkukrotnie w porównaniu do spoczynku!

Pełna przegroda w sercu to kluczowa adaptacja. Dzieli ona serce na dwie niezależne części - prawą (krew odtlenowana) i lewą (krew natlenowana). Dzięki temu do tkanek dociera krew o maksymalnym stężeniu tlenu.

Ten efektywny system krążenia umożliwia oddychanie tlenowe na najwyższym poziomie. Komórki otrzymują tyle tlenu, ile potrzebują do intensywnego spalania glukozy i produkcji ciepła. To właśnie pozwala ptakom utrzymywać stałą temperaturę ciała nawet w ekstremalnych warunkach.

Kluczowe pojęcie: Stałocieplność wymaga nie tylko produkcji ciepła, ale też efektywnego systemu transportu tlenu!

8
of 10
Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 8

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!

  • Dostęp do wszystkich materiałów
  • Popraw swoje oceny
  • Dołącz do milionów studentów

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Zadanie 18.2 - Drzewo filogenetyczne

Drzewo filogenetyczne to mapa pokrewieństwa organizmów. Pokazuje, które gatunki są bliżej spokrewnione i kiedy się rozdzieliły ewolucyjnie.

Na podstawie tekstu musisz poprawnie połączyć gałęzie. Archozaury (ptaki, dinozaury, krokodyle) tworzą jedną grupę, podczas gdy żółwie są ich grupą siostrzaną. Łuskonośne (węże, jaszczurki) stanowią najstarszą linię gadów.

Ostatni wspólny przodek archozaurów znajduje się w węźle łączącym wszystkie archozaury. Utrata stałocieplności nastąpiła na gałęzi prowadzącej do współczesnych krokodyli - po oddzieleniu się od linii ptaków i dinozaurów.

Wskazówka maturalna: Zawsze czytaj uważnie tekst - wszystkie informacje potrzebne do rozwiązania są tam zawarte!

9
of 10
Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 9

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!

  • Dostęp do wszystkich materiałów
  • Popraw swoje oceny
  • Dołącz do milionów studentów

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

10
of 10
Matura bologia rozszerzona grudzień 2022 cz.3 – strona 10

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!

  • Dostęp do wszystkich materiałów
  • Popraw swoje oceny
  • Dołącz do milionów studentów

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...

Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.

Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.

Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.

Podobne notatki

Najpopularniejsze notatki: Gatunek

1

Najpopularniejsze notatki z Biologia

9
BiologiaBiologia

Cykl Infekcji Wirusów

Zrozumienie cykli infekcyjnych wirusów, w tym cyklu litycznego i lizogenicznego. Analiza budowy wirusa, form morfologicznych oraz ich znaczenia w ekosystemie. Dowiedz się, jak wirusy onkogenne wpływają na organizmy oraz jak wirusy działają jako molekularne pasożyty. Typ: Podsumowanie.

27,146165
BiologiaBiologia

Wirusy: Struktura i Cykl

Zgłębiaj tajniki wirusów jako molekularnych pasożytów. Dowiedz się o ich budowie, cyklach infekcyjnych (litycznym i lizogenicznym) oraz ich wpływie na zdrowie ludzi i zwierząt. Idealne dla uczniów biologii rozszerzonej. Kluczowe pojęcia: wirusy, struktura wirusa, cykl lityczny, biologia chorób.

133,9181,714
BiologiaBiologia

Metody badawcze w biologii

Notatka na podstawie podręcznika NE oraz podstawy programowej z biologii rozszerzonej ❤️

11,28423
BiologiaBiologia

Chemia Organizmu: Kluczowe Składniki

Zgłębiaj skład chemiczny organizmów w tej notatce, obejmującej makro- i mikroelementy, oddziaływania chemiczne, rolę wody oraz sole mineralne. Idealna dla uczniów liceum i technikum na poziomie rozszerzonym. Dowiedz się, jak te elementy wpływają na procesy biologiczne i fizjologiczne.

117,185552
BiologiaBiologia

RNA i DNA: Budowa i Funkcje

Zrozumienie budowy i roli kwasów nukleinowych, w tym RNA i DNA, w procesach biologicznych. Dowiedz się o różnych typach RNA (mRNA, tRNA, rRNA) oraz ich funkcjach w syntezie białek. Odkryj, jak DNA przechowuje i przekazuje informacje genetyczne. Materiał przeznaczony dla uczniów klasy 4 w zakresie rozszerzonym biologii.

42,25355
BiologiaBiologia

Budowa i funkcje skóry

Szczegółowa notatka z biologii dla klas 7, podręcznik wydawnictwa nowej ery - Puls życia. Temat: Budowa i funkcje skóry.

7 SP3,909125
BiologiaBiologia

BADANIA BIOLOGICZNE

1. Metody badawcze w biologii 2. Obserwacje mikroskopowe 3. Proste analizy statystyczne w biologii 4. Analiza materiałów źródłowych w badaniach biologicznych

19,093305
BiologiaBiologia

Budowa I funkcje nukleotydów oraz kwasów nukleinowych

Nukleotydy I kwasy nukleinowe, budowa I funkcje | biologia rozszerzona klasa 1 | podręcznik biologia na czasie 1

16,303152
BiologiaBiologia

Aminokwasy. Budowa I funkcje bialek

Aminokwasy i białka, budowa I funkcje | biologia rozszerzona klasa 1 | podręcznik biologia na czasie 1

15,944165

Najpopularniejsze notatki

9
Język polskiJęzyk polski

Antyk / Starożytność

ramy czasowe, cywilizację, sztuka antyczna, cechy literatury, szkoły filozoficzne, filozofowie, wzorce osobowe, budowa teatru, budowa tragedii antycznej i jej cechy

17,514132
Język polskiJęzyk polski

Analiza Lalki Prusa

Szczegółowa analiza powieści 'Lalka' Bolesława Prusa, obejmująca kompozycję, problematykę, głównych bohaterów oraz kontekst społeczny Warszawy lat 70. i 80. XIX wieku. Zawiera omówienie miłości Wokulskiego do Izabeli Łęckiej, różnorodności narracji oraz otwartości zakończenia. Idealna dla studentów literatury i miłośników polskiej prozy.

2135,3374,355
Język polskiJęzyk polski

Miseria i Komedia Moliera

Analiza 'Skąpca' Moliera - kluczowe postacie, tematy i komizm. Odkryj satyrę obyczajową, relacje rodzinne oraz obsesję posiadania w kontekście XVII-wiecznego Paryża. Idealne dla uczniów i studentów literatury. Typ: streszczenie.

243,2981,088
BiologiaBiologia

Cykl Infekcji Wirusów

Zrozumienie cykli infekcyjnych wirusów, w tym cyklu litycznego i lizogenicznego. Analiza budowy wirusa, form morfologicznych oraz ich znaczenia w ekosystemie. Dowiedz się, jak wirusy onkogenne wpływają na organizmy oraz jak wirusy działają jako molekularne pasożyty. Typ: Podsumowanie.

27,146165
Język polskiJęzyk polski

Walka o Godność w Getcie

Analiza 'Zdążyć przed Panem Bogiem' Hanny Krall, koncentrująca się na powstaniu w warszawskim getcie oraz dążeniu do godnej śmierci. Obejmuje kluczowe wydarzenia, postacie oraz filozoficzne refleksje dotyczące ludzkiej motywacji i cierpienia. Typ: reportaż.

1111,8995,231
Język polskiJęzyk polski

Młoda Polska: Kluczowe Tematy

Odkryj istotne cechy i motywy epoki Młodej Polski, w tym dekadentyzm, sztukę dla sztuki oraz wpływ filozofii Nietzschego i Schopenhauera. Analiza najważniejszych twórców, ich dzieł oraz typów bohaterów. Idealne dla studentów literatury i kultury polskiej.

1117,4015,016
Język polskiJęzyk polski

Edelman i Powstanie w Getcie

Analiza lektury 'Zdążyć przed Panem Bogiem' Hanny Krall, koncentrująca się na tematach takich jak etyka, cierpienie, oraz heroizm w kontekście powstania w warszawskim getcie. Opracowanie omawia genezę, problematykę oraz kluczowe postacie, w tym Marka Edelmana, ukazując złożoność wyborów moralnych w obliczu Holokaustu.

311,359270
Język polskiJęzyk polski

Inny Świat: Wspomnienia z Jercewa

Odkryj 'Inny Świat' Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, autobiograficzną powieść dokumentalną, która ukazuje brutalne realia życia w radzieckim obozie pracy. Autor, oskarżony o szpiegostwo, dzieli się swoimi przeżyciami, refleksjami na temat ludzkiej psychiki oraz relacjami z innymi więźniami. Poznaj głębokie analizy moralności, cierpienia i nadziei w nieludzkich warunkach. Idealne dla studentów literatury i historii, którzy pragną zrozumieć kontekst wojenny i totalitarny.

310,966245
Język angielskiJęzyk angielski

Czasy w Języku Angielskim

Kompleksowe notatki dotyczące podstawowych czasów w języku angielskim, idealne dla maturzystów 2025. Zawierają szczegółowe omówienie Present Simple, Present Continuous, Past Simple, Past Perfect i innych, z przykładami i zasadami użycia. Przygotuj się skutecznie do egzaminu z tym 46-stronicowym materiałem!

421,5971,159

Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas, pokochasz też i Ty.

4.6/5App Store
4.7/5Google Play

Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.

Stefan Sużytkownik iOS

Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.

Samantha Klichużytkownik Androida

Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.

Annaużytkownik iOS