Metabolizm - fabryka życia w Twoim ciele
Metabolizm to wszystkie przemiany materii i energii zachodzące w organizmie. Wyobraź sobie to jak wielką fabrykę, gdzie non-stop toczą się reakcje biochemiczne - rozkładające i budujące różne związki.
Metabolizm dzieli się na dwa główne kierunki, które działają jak dwie strony tej samej monety. Katabolizm to reakcje rozkładu - bierze złożone związki (jak białka czy węglowodany) i dzieli je na proste części, uwalniając przy tym energię. Przykładem jest oddychanie komórkowe, gdzie glukoza reaguje z tlenem i powstaje energia plus dwutlenek węgla i woda.
Anabolizm działa odwrotnie - to reakcje syntezy, które budują złożone związki z prostych elementów. Potrzebuje do tego dostarczenia energii, dlatego nazywamy je reakcjami endoenergetycznymi. Najlepszym przykładem jest fotosynteza, gdzie rośliny budują glukozę z CO₂ i wody.
💡 Zapamiętaj: Katabolizm = rozkład + uwolnienie energii, Anabolizm = budowa + zużycie energii
ATP (adenozynotrifosforan) to uniwersalny przenośnik energii w komórce. Działa jak wielorazowa bateria - łatwo oddaje energię przez odłączenie grup fosforanowych i łatwo ją magazynuje przez ich przyłączanie. Może też swobodnie przemieszczać się po komórce, dostarczając energię tam, gdzie jest potrzebna.