Podstawy metabolizmu
Metabolizm składa się z dwóch głównych typów reakcji. Anabolizm to proces budowania złożonych związków z prostszych substancji (np. fotosynteza: 6CO₂ + 6H₂O + energia → C₆H₁₂O₆ + 6O₂). Te reakcje są endoergiczne, czyli wymagają dostarczenia energii.
Z drugiej strony, katabolizm to rozkładanie złożonych związków na prostsze (np. oddychanie komórkowe: C₆H₁₂O₆ + 6O₂ → 6CO₂ + 6H₂O + energia). Te reakcje są egzoergiczne - uwalniają energię, którą komórka może wykorzystać.
Kluczową rolę w przenoszeniu energii pełnią uniwersalne przenośniki, szczególnie ATP (adenozynotrifosforan). ATP zawiera wiązania wysokoenergetyczne, które łatwo ulegają hydrolizie, uwalniając energię do wykorzystania w procesach życiowych.
💡 Ciekawostka: Proces tworzenia ATP nazywa się fosforylacją i może zachodzić na dwa sposoby: poprzez fosforylację substratową (przeniesienie grupy fosforanowej z substratu na ADP) lub chemiosmozę (wykorzystanie gradientu protonowego do syntezy ATP).




