Mitochondria i Plastydy
Mitochondria to owalne lub kuliste struktury występujące we wszystkich komórkach eukariotycznych. Ich główną funkcją jest uwalnianie energii ze związków organicznych w procesie oddychania tlenowego i magazynowanie jej w postaci ATP. Ciekawostka: im większe zapotrzebowanie komórki na energię, tym więcej mitochondriów w niej znajdziesz!
Budowa mitochondrium jest charakterystyczna - posiada dwie błony: zewnętrzną (gładką) oraz wewnętrzną (mocno pofałdowaną, tworzącą tzw. grzebienie mitochondrialne). Wewnątrz znajdziesz matrix zawierający własne DNA oraz rybosomy, co świadczy o półautonomicznym charakterze tych organelli.
💡 Warto wiedzieć! Mitochondria mają własny materiał genetyczny i potrafią się dzielić niezależnie od podziału komórki. Naukowcy uważają, że powstały z bakterii, które zostały wchłonięte przez komórki przed miliardami lat.
Plastydy to organella charakterystyczne dla komórek roślin i niektórych protistów. Występują w kilku rodzajach, które różnią się funkcją i zawartością barwników. Chloroplasty (zielone) zawierają chlorofil i odpowiadają za fotosyntezę. Znajdziesz je głównie w liściach i młodych łodygach.
Inne typy plastydów to: etioplasty (w roślinach rosnących bez światła), chromoplasty (nadają kolory kwiatom i owocom) oraz leukoplasty (bezbarwne, magazynują substancje zapasowe jak skrobia w amyloplastach czy tłuszcze w elajoplastach). Wszystkie plastydy, podobnie jak mitochondria, zawierają własne DNA i rybosomy, a ich budowa obejmuje dwie błony otaczające stromę z systemem tylakoidów.