Budowa i cechy parzydełkowców

Budowa parzydełkowców jest stosunkowo prosta, ale bardzo efektywna. Są to zwierzęta dwuwarstwowe, wywodzące się z ektodermy i endodermy. Ich ciało ma symetrię promienistą, co pozwala im odbierać bodźce z każdej strony, zwiększając skuteczność polowania.

Highlight: Parzydełkowce żyją w każdej strefie klimatycznej, ale wyłącznie w środowisku wodnym.

Ogólna budowa ciała parzydełkowców przypomina stadium gastruli. Na jednym z biegunów ciała znajduje się otwór gębowy otoczony czułkami i płatami gębowymi. Otwór ten pełni wiele funkcji: służy do pobierania pokarmu, usuwania niestrawionych resztek i uwalniania gamet.

Vocabulary: Jama gastralna - wewnętrzna przestrzeń ciała parzydełkowców, odpowiadająca prajelitowi gastruli.

Ścianę ciała parzydełkowców budują dwie warstwy:

1. Epiderma - zewnętrzna warstwa okrywająca ciało
2. Gastroderma - warstwa wyściełająca jamę gastralną

Między tymi warstwami znajduje się mezoglea - galaretowata substancja bezkomórkowa lub zawierająca komórki mezenchymy.

Budowa polipa i meduzy różni się znacząco:

Polip:

• Kształt cylindryczny
• Forma osiadła
• Otwór gębowy otoczony wieńcem ruchliwych czułków
• Długotrwała forma życiowa (może żyć kilkadziesiąt lat)

Meduza:

• Kształt parasola
• Forma wolno żyjąca
• Otwór gębowy otoczony ruchliwymi płatami gębowymi
• Gruba warstwa mezoglei
• Krótkotrwała forma życiowa (żyje kilka miesięcy)

Example: Przykładem parzydełkowca występującego w formie meduzy jest chełbia modra.

Komórki parzydełkowe (knidocyty) są charakterystyczną cechą parzydełkowców. Przy mechanicznym lub chemicznym podrażnieniu knidocylu, nić parzydełkowa zostaje gwałtownie wyrzucona, owijając się wokół ofiary lub napastnika.

Definition: Knidocyt - wyspecjalizowana komórka parzydełkowców zawierająca kapsułę z zwiniętą nicią parzydełkową.

Znaczenie parzydełkowców w przyrodzie jest duże. Stanowią one ważny element ekosystemów wodnych, pełniąc rolę drapieżników kontrolujących populacje innych organizmów.