Prawa dziedziczenia

Każda cecha jest określana przez geny, które występują w różnych wersjach zwanych allelami. Allele mogą być dominujące (oznaczane dużą literą, np. A) lub recesywne (małą literą, np. a). Dominujące allele zawsze ujawniają się w wyglądzie organizmu, nawet gdy występują tylko w jednej kopii!

Genotyp to zestaw wszystkich genów organizmu, a fenotyp to zestaw jego cech fizycznych. U człowieka cechy dominujące to m.in. kręcone włosy, ciemne włosy i oczy, odstające uszy, piegi czy zdolność zwijania języka. Natomiast cechy recesywne to proste włosy, jasne włosy i oczy, przylegające uszy czy brak piegów.

Organizmy możemy podzielić ze względu na ich genotyp. Homozygota dominująca (AA) ma dwa allele dominujące i wykazuje cechę dominującą. Homozygota recesywna (aa) ma dwa allele recesywne i wykazuje cechę recesywną. Heterozygota (Aa) ma jeden allel dominujący i jeden recesywny, ale wykazuje cechę dominującą.

Ciekawostka: Gdy widzisz osobę z piegami, wiesz, że ma przynajmniej jeden dominujący allel odpowiedzialny za piegi!

I prawo Mendla, zwane "prawem czystości gamet", mówi, że w każdej gamecie (komórce płciowej) znajduje się tylko jeden allel danego genu. Gdy krzyżujemy organizmy o genotypach AA i aa, wszystkie potomstwo będzie miało genotyp Aa i będzie wykazywało cechę dominującą.

II prawo Mendla dotyczy dziedziczenia dwóch cech jednocześnie i mówi, że cechy dziedziczą się niezależnie od siebie. Dzięki temu można przewidzieć proporcje różnych kombinacji cech u potomstwa.