Rośliny nagonasienne — notatka dla klasy 2 LO (biologia, zakres rozszerzony)

Cechy i kwiaty nagonasiennych

Przystosowania do lądu

Dominującym pokoleniem jest sporofit, a zapłodnienie zachodzi bez udziału wody.

• Szpilki: zredukowane liście o grubej kutykuli ograniczają utratę wody.
• Kwiaty męskie: posiadają pręciki z dwoma woreczkami pyłkowymi.
• Kwiaty żeńskie: składają się z łuski nasiennej z dwoma zalążkami.

Gametofit żeński

• Bielmo pierwotne: to gametofit żeński powstający z makrospory, zawierający rodnie z komórką jajową.

💡 Wskazówka: Zapłodnienie u nagonasiennych zachodzi dzięki łagiewce pyłkowej, dlatego woda nie jest im potrzebna do rozrodu.

Cykl rozwojowy sosny

Gametofit męski

Powstaje w woreczkach pyłkowych w wyniku mejozy i mitozy.

• Ziarno pyłku: dojrzały gametofit męski wyposażony w pęcherze lotne.
• Komórka generatywna: dzieli się na dwie nieruchome komórki plemnikowe.

Przebieg cyklu

• Zapylenie: przeniesienie pyłku przez wiatr na okienko zalążka.
• Zapłodnienie: połączenie komórki plemnikowej z jajową, dające początek zarodkowi.

💡 Wskazówka: Pęcherze lotne w ziarnach pyłku ułatwiają przenoszenie ich przez wiatr na duże odległości.

Budowa nasiona

Anatomia nasienia

Nasienie to struktura przetrwalnikowa, która chroni młody sporofit.

• Łupina nasienna: twarda warstwa ochronna powstała z osłonki zalążka.
• Bielmo pierwotne: tkanka odżywcza ($1n$) otaczająca młody organizm.
• Zarodek: młody sporofit ($2n$), który wykiełkuje w nową roślinę.

Przykład:

• Stadium 1: Dojrzałe nasienie opada na glebę.
• Stadium 2: W korzystnych warunkach zarodek pobiera wodę i kiełkuje w młodą sosnę.

💡 Wskazówka: Bielmo u nagonasiennych jest haploidalne ($1n$), ponieważ powstaje bezpośrednio z gametofitu żeńskiego.