Skład chemiczny pasz - podstawy

Pasza to wszystko, czym karmimy zwierzęta - produkty roślinne, zwierzęce, mineralne i syntetyczne. Zwierzęta pobierają z nich składniki pokarmowe, trawią je i przerabiają na energię potrzebną do życia.

Składniki pokarmowe dzielimy na trzy główne grupy według ich funkcji. Budulcowe (jak białka i sole mineralne) budują organizm, energetyczne (tłuszcze i cukry) dostarczają energii, a regulujące (witaminy i sole) kontrolują procesy życiowe.

Woda w paszy stanowi od 5% do 95% jej składu. Duża zawartość wody utrudnia przechowywanie paszy, bo sprzyja psunciu. Woda rozpuszcza składniki pokarmowe, pomaga w trawieniu i transporcie substancji po organizmie.

Pamiętaj: Ciało zwierząt składa się średnio w 75% z wody - to pokazuje, jak ważna jest woda w żywieniu!

Aminokwasy to podstawowe elementy budujące białka. Aminokwasy egzogenne (jak lizyna, metionina, tryptofan) muszą być dostarczone w paszy, bo organizm nie potrafi ich sam wyprodukować.

Główne składniki pokarmowe

Białko dzieli się na białko właściwe i związki azotowe niebiałkowe. To najważniejszy składnik budulcowy organizmu. Wysokie temperatury, mocne kwasy czy metale ciężkie mogą uszkodzić białko przez denaturację.

Rozróżniamy dwa typy aminokwasów: egzogenne (dostarczane z zewnątrz w paszach) i endogenne (organizm może je sam wytworzyć). Do egzogennych należą między innymi lizyna, metionina i tryptofan.

Tłuszcz to główny składnik energetyczny paszy. Po strawieniu powstaje z niego glicerol i kwasy tłuszczowe. Tłuszcze roślinne zawierają kwasy nienasycone, a zwierzęce - nasycone. Mogą ulegać jełczeniu, dlatego dodaje się przeciwutleniacze.

Węglowodany dzielimy na włókno surowe i związki bezazotowe wyciągowe. Włókno (celuloza) jest trudne do strawienia, ale pobudza ruchy jelit i daje poczucie sytości. Związki bezazotowe wyciągowe to cukry proste i złożone, które dostarczają energii.

Ciekawostka: Przeżuwacze (jak krowy) potrafią trawić włókno dzięki bakteriom w żwaczu!

Schemat podziału składników paszy

Każdą paszę możemy podzielić na wodę i suchą masę. Ta sucha masa składa się ze związków organicznych i nieorganicznych - to prosty sposób na zrozumienie budowy paszy.

Związki organiczne to wszystko, co zawiera węgiel: białka, tłuszcze i węglowodany. Związki nieorganiczne (popiół surowy) to głównie sole mineralne potrzebne do budowy kości i regulacji procesów życiowych.

Białko ogólne dzieli się na białko właściwe i związki azotowe niebiałkowe. Węglowodany można podzielić na włókno surowe (trudne do strawienia) i związki bezazotowe wyciągowe (łatwo przyswajalne cukry).

Ten schemat pomoże ci zrozumieć, jak analizować skład każdej paszy. Wystarczy, że spojrzysz na etykietę i już wiesz, co zwierzę dostanie!

Wskazówka: Zapamiętaj ten schemat - przyda się na każdym teście z żywienia zwierząt!