Skład i funkcje krwi
Krew to płynna tkanka łączna, która stanowi 7% masy Twojego ciała i krąży w zamkniętym systemie naczyń. To prawdziwy multitasker - transportuje tlen, substancje odżywcze i hormony, reguluje pH i temperaturę ciała, a także broni organizm przed zagrożeniami.
Krew składa się z osocza (91% woda, reszta to związki organiczne i nieorganiczne) oraz elementów morfotycznych. Erytrocyty to czerwone krwinki bez jądra, wypełnione hemoglobiną, która transportuje tlen i dwutlenek węgla - korzystają z fermentacji mlekowej do pozyskiwania energii.
Leukocyty (krwinki białe) to Twoja obrona - mają jądro komórkowe, poruszają się ruchem pełzakowatym i potrafią "pożerać" drobnoustroje przez fagocytozę. Płytki krwi to fragmenty dużych komórek ze szpiku kostnego, które są kluczowe dla krzepnięcia.
💡 Ciekawostka: Dojrzałe erytrocyty nie mają jądra komórkowego - dzięki temu mają więcej miejsca na hemoglobinę!
Krzepnięcie krwi to mechanizm ochronny przed utratą krwi. Serotonina z płytek powoduje skurcz naczyń, a cały proces przebiega według schematu: trompokinaza → trombina → fibrynogen → fibryna → strup. Zaburzenia to m.in. hemofilia (choroba genetyczna) czy zakrzepy (krzepnięcie wewnątrz naczyń).
Grupy krwi określają antygeny powierzchniowe na erytrocytach. W układzie ABO mamy grupy A, B, AB i O, a w układzie Rh - Rh+ (z antygenem D) i Rh- (bez antygenu). Aglutynacja (zlepianie erytrocytów) występuje, gdy spotykają się "niepasujące" antygeny z przeciwciałami.
Konflikt serologiczny Rh może wystąpić, gdy matka Rh- nosi dziecko Rh+. Rzadko dotyczy pierwszej ciąży, ale w kolejnych przeciwciała matki mogą atakować erytrocyty płodu przez łożysko.