Składniki nieorganiczne - woda i jej rola

Woda dominuje w naszych ciałach w sposób, który może Cię zaskoczyć. Ślina składa się w 99,5% z wody, oko w 99%, a krew aż w 78%. To pokazuje, jak ważna jest dla podstawowych funkcji życiowych.

Cząsteczka wody jest dipolem - oznacza to, że ma elektryczne bieguny dodatni i ujemny. Dwa atomy wodoru łączą się z tlenem pod kątem 105° za pomocą wiązania kowalencyjnego. Te słabe wiązania wodorowe między cząsteczkami odpowiadają za wysoką lepkość i ciepło właściwe wody.

Zawartość wody w organizmie zmienia się z wiekiem. Embrion składa się w 97% z wody, noworodek w 66%, dorosły w 45-72%, a u starszych osób spada poniżej 50%. Woda uczestniczy w kluczowych reakcjach: hydrolizie (rozkład związków), spalaniu (jako produkt) i fotolizie (rozkład na wodór i tlen).

Ciekawostka: Woda rozpuszcza związki hydrofilowe ("lubiące wodę"), ale nie hydrofobowe - dlatego olej nie miesza się z wodą!

Właściwości fizyczne i chemiczne wody

Wysokie ciepło właściwe oznacza, że podgrzanie wody wymaga dużo energii. To sprawia, że woda działa jak naturalny termostat - chłodzi ciało przez parowanie i pomaga utrzymać stałą temperaturę organizmu.

Duże napięcie powierzchniowe i lepkość umożliwiają wodzie łatwe przemieszczanie się w kapilarach. Dzięki temu może płynąć z korzeni do liści roślin czy w naczyniach krwionośnych. Niektóre zwierzęta, jak nartniki, wykorzystują to do chodzenia po wodzie!

Woda ma największą gęstość w temperaturze 4°C - to oznacza, że lód jest lżejszy i pływa na powierzchni. Lód izoluje wodę pod spodem, więc ryby mogą przeżyć zimę w niezamarzniętych głębinach jezior.

Mała ściśliwość wody ma ogromne znaczenie biologiczne. Umożliwia prostowanie czułek u owadów, utrzymuje kształt komórek i warunkuje turgor komórek roślinnych - dzięki temu rośliny są sztywne i nie opadają.

Zapamiętaj: Te właściwości wody nie są przypadkowe - każda z nich ma konkretne zastosowanie w funkcjonowaniu organizmów żywych!