Tkanki roślinne i ich podział

Tkanka to grupa komórek o podobnej budowie, które wspólnie pełnią określone funkcje w organizmie rośliny. Tkanki można podzielić według różnych kryteriów: zdolności do podziałów (twórcze i stałe), obecności żywych komórek (żywe i martwe) oraz poziomu zróżnicowania komórek (jednorodne i niejednorodne).

Tkanki twórcze (merystemy) odgrywają kluczową rolę w rozwoju rośliny, ponieważ są zbudowane z intensywnie dzielących się komórek. Dzielimy je na pierwotne i wtórne. Merystemy pierwotne obejmują merystemy wierzchołkowe (na szczytach pędów i korzeni) oraz merystemy wstawowe (u podstaw międzywęźli). Z kolei merystemy wtórne to miazga i miazga korkotwórcza, które odpowiadają za wtórny przyrost na grubość.

Ciekawostka! Dzięki tkankom twórczym rośliny mogą rosnąć przez całe życie, w przeciwieństwie do zwierząt, które osiągają określoną wielkość i przestają rosnąć.

Każdy typ merystemu ma specyficzną lokalizację w roślinie - wierzchołkowe znajdują się na szczytach pędów i korzeni (zauważ, że korzenie dodatkowo mają ochronną czapeczkę), boczne występują wewnątrz łodyg i korzeni, a wstawowe u podstawy międzywęźli niektórych roślin, np. traw.

Tkanki stałe i ich funkcje

Tkanki stałe powstają z tkanek twórczych, ale w przeciwieństwie do nich nie mają zdolności do podziałów. Są wyspecjalizowane do pełnienia konkretnych funkcji w organizmie rośliny. Możemy podzielić je na cztery główne typy: okrywające, miękiszowe, wzmacniające i przewodzące.

Tkanki okrywające chronią roślinę przed czynnikami zewnętrznymi, jednocześnie umożliwiając wymianę substancji. Należą do nich skóra (epiderma na pędach i ryzoderma na korzeniach) oraz korkowica. Tkanki miękiszowe tworzą większość organów rośliny i występują w kilku odmianach: miękisz asymilacyjny (z chloroplastami), spichrzowy (magazynujący), zasadniczy (wypełniający) i powietrzny (magazynujący gazy).

Tkanki wzmacniające chronią roślinę przed uszkodzeniami mechanicznymi. Kolenchyma występuje głównie w młodych, rosnących pędach, a sklerenchyma w dojrzałych organach. Tkanki przewodzące transportują substancje między organami - drewno (ksylem) prowadzi wodę i sole mineralne od korzeni do pędów, a łyko (floem) rozprowadza związki organiczne po całej roślinie.

Zapamiętaj! Miękisz asymilacyjny zawiera chloroplasty niezbędne do fotosyntezy, dlatego najczęściej występuje w liściach i zielonych częściach pędów.

Każda z tkanek stałych ma ściśle określoną funkcję, dzięki czemu roślina może efektywnie pobierać wodę i sole mineralne, przeprowadzać fotosyntezę, magazynować substancje odżywcze oraz rosnąć i rozwijać się w różnych warunkach środowiska.