Budowa i funkcje układu krwionośnego

Układ krwionośny składa się z serca, naczyń krwionośnych i krwi. Tętnice transportują krew od serca do tkanek, żyły prowadzą ją z powrotem, a między nimi znajdują się cienkościenne naczynia włosowate (kapilary), w których zachodzi wymiana substancji.

Krew pełni wiele kluczowych funkcji: stanowi środowisko dla komórek, transportuje substancje odżywcze, hormony i tlen, a także pomaga regulować temperaturę ciała. Składa się z osocza i elementów morfotycznych. Do tych ostatnich należą erytrocyty (transportują tlen), leukocyty (bronią przed drobnoustrojami) oraz płytki krwi (uczestniczą w krzepnięciu).

Serce to mięśniowy narząd otoczony osierdziem, składający się z czterech jam: dwóch przedsionków i dwóch komór. Przegroda oddziela lewą stronę od prawej. W sercu znajdują się zastawki (mitralna, trójdzielna, aortalna i płucna), które zapewniają jednokierunkowy przepływ krwi.

Ciekawostka: Twoje serce uderza około 70 razy na minutę, co daje ponad 100 000 uderzeń dziennie i niemal 35 milionów uderzeń rocznie!

W organizmie wyróżniamy dwa obiegi krwi: mały (płucny) i duży (systemowy). W małym obiegu krew płynie z prawej komory przez tętnice płucne do płuc, gdzie zostaje natlenowana, a następnie wraca żyłami płucnymi do lewego przedsionka. W dużym obiegu natlenowana krew jest pompowana z lewej komory przez aortę do całego ciała.

Układ limfatyczny i diagnostyka

Układ limfatyczny współpracuje z krwionośnym, transportując limfę w jedną stronę - do serca. Jego funkcje to ochrona przed drobnoustrojami, regulacja poziomu płynów i transport tłuszczów. Głównymi narządami limfatycznymi są śledziona (niszczy zużyte komórki krwi), węzły chłonne (filtrują limfę), szpik kostny czerwony (krwiotwórczy) i grasica (odpowiada za dojrzewanie limfocytów T).

Ciśnienie krwi (norma to 120/80 mmHg) jest regulowane przez receptory wysyłające sygnały do rdzenia przedłużonego. W diagnostyce układu krążenia stosuje się: badania krwi, badanie Holtera, echo serca, angiografię i EKG (elektrokardiografię).

Wśród chorób układu krążenia wyróżniamy: anemię (zbyt mało hemoglobiny), białaczkę (nowotwór krwi), nadciśnienie, żylaki, miażdżycę, udar mózgu oraz chorobę wieńcową i zawał serca (niedostateczne ukrwienie serca prowadzące do martwicy).